Karrenvrachten kolder verhullen de kritiek

Of Freaks and Men eindigt met een reeks vreemde wederwaardigheden. Een man stort schuimbekkend ter aarde, ook een ander legt het loodje....

De Russische regisseur Alexej Balabanov brengt het met een vanzelfsprekendheid die doet denken aan de verhalen van zijn landgenoot Daniil Charms. Ook in diens boeken volgen de absurde gebeurtenis elkaar, volkomen natuurlijk, in hoog tempo op.

Of Freaks and Men speelt net als Brat, Balabanovs filmhuishit van vorig jaar, in Sint Petersburg en volgt de teloorgang van twee welgestelde families rond de vorige eeuwwisseling. Het ene gezin bestaat uit dokter Stasov en zijn aantrekkelijke, maar blinde echtgenote Jekaterina Kirilovna. Het andere gezin is dat van spoorwegingenieur Radlov, zijn dromerige dochter Liza en huishoudster Groenja, die het sinds de dood van de vrouw des huizes met haar meester houdt.

Beide families vallen ten prooi aan onderwereldfiguren die sadomasochistische kiekjes maken en verhandelen. Johann, de eigenaar van het plaatselijke foto-atelier, laat Liza voor het oog van de camera over de knie leggen en met een bos hout op de blote billen slaan. Victor slijt de vieze plaatjes.

Op een van zijn tochten door de stad ontdekt hij de Siamese tweeling Olja en Kolja, die hij achtereenvolgens ontvoert, naakt fotografeert, deels aan de drank helpt en opvoert als theater-act.

Balabanov schoot zijn film, naar eigen zeggen een melodrama over verborgen passies en sadomasochistische verlangens, in de stijl en de kleuren die aan het begin van de cinematografie gangbaar waren. Maar Balabanovs film is meer dan een pastiche op de zwijgende film. Of Freaks and Men is een satirische parabel, een bitter verhaal over de macht van beelden op het gedrag van mensen. De pornografen houden de bourgeoisie van Sint Petersburg in hun macht, zoals de georganiseerde misdaad de Russische economie nu in een ijzeren greep heeft.

De maatschappijkritiek gaat, net als bij Charms, schuil achter karrenvrachten kolder. Dat werkt. Balabanovs rariteitenkabinet is onalledaags vermaak.

Meer over