Jubilerend Tweetakt laat werkelijkheid veranderen op de Neude

Op het grootste internationale festival voor jeugdpodiumkunsten in Nederland wordt de werkelijkheid naar believen getransformeerd.

Vrolijk publiek met daarachter de lichtgevende sierbogen uit Zuid-Italië die op Festival Tweetakt te zien zijn. Beeld Jelmer de Haas
Vrolijk publiek met daarachter de lichtgevende sierbogen uit Zuid-Italië die op Festival Tweetakt te zien zijn.Beeld Jelmer de Haas

Door heel Utrecht hangt de jubileumposter van het 15-jarige Tweetakt, het grootste internationale festival voor jeugdpodiumkunsten in Nederland. Daarop kijken opengesperde ogen van een donker kind je aan vanaf een wit gezicht met blonde paardenstaart. Een collage zoals iedereen weleens knipt en plakt. Vroeger had je een spelletje waarmee je de flapschoenen van Pipo de Clown onder de rok van Mamaloe kon plakken, met de bolle buik van Dikke Deur en de indianenveer van Klukkluk erboven. Dat werkte op de lachspieren.

Knippen, plakken, scheuren en jezelf oprekken tot iets anders. Dat komt ook als thema bovendrijven tijdens het openingsweekend. In het Schotse, half uur durende We Are the Monsters (4+) hebben vier performers daarvoor weinig nodig: een muur van dozen, veel rekbare stof, een oversized spijkerbroek en kostuums van aan elkaar geritste jassen.

Hun gezichten krijgen we niet te zien. Wel hun creaties van uitdijende en uitstulpende vormen, met goed verstopte kijkgaatjes. Ze hupsen als tweebenige struisvogels zonder kop, waggelen rond als een viervoetige spijkerbroek met plastic romp of springen over de tribune als knalrode achtarmige reuzenrups. Het vormeloze groendier, het meest verwant aan een nijlpaard, poept een fontein van ballenbakballen, natuurlijk tot hilariteit van het jonge publiek.

Lichtbogen

Het internationale jeugdkunstenfestival Tweetakt gunt zichzelf voor het 15-jarig jubileum een cadeau: de huur van sierlijke lichtbogen uit de hak van Italië. In Taurisano worden deze ornamenten, bedoeld voor heiligenfeesten, nog met de hand gesmeed door een familiebedrijf. Vroeger gloeiden olielampjes in het smeedijzer, nu duizenden ledlampjes. Kinderen moeten wel wat langer opblijven om het feeërieke resultaat tegen een donker uitspansel te kunnen aanschouwen.

Serieuzer pakt de Vlaamse performer Benjamin Verdonck het aan, met acteur Willy Thomas in hun voorstelling Wat ik graag zou zijn als ik niet was wat ik ben (16+). Een weinig opwindende keuze als opening van een jubileumfestival. De wat gemakkelijk ogende productie heeft al door Nederland getoerd en blijkens de versprekingen en het spiekbriefje hebben de performers last van de nonchalance van een kortstondige herneming. Verdonck en Thomas wisselen geprojecteerde collages uit tijdschriften, geknipt volgens bovenbeschreven procedé, af met verhaaltjes uit het oeuvre van César Bruto.

Deze Argentijnse journalist zet bloemrijk uiteen wat hij zou doen als hij niet zichzelf was, maar een verrassingsuitvinder, kasteelspook, sint-bernardshond of ander soort medemenselijkheidsredder. Af en toe stoeien de mannen met neerdwarrelende sneeuw. Het kabbelt allemaal voort, ook al worden de tussentijdse collages langzaam politieker van aard (met uitgeknipte portretjes van de acteurs op het lichaam van vluchtelingen). Jammer, want een discussie over het manipuleren van de werkelijkheid is zeker aan oudere tieners besteed. Hopelijk pakken de Nederlandse premières van andere Vlaamse groepen - altijd een sterke troef van Tweetakt - verderop in het festival spannender uit.

Choreograaf Mirjam Sögner van Szene Bunte Wähne transformeert in Colourful (3+) ook de werkelijkheid, maar dan met kleur. Ze laat danser Maartje Pasman beginnen in een witte wereld met twee zwarte muren, om die langzaam met felkleurige doeken en schitteringen te laten glanzen - de politiek correcte boodschap moge voor ouders duidelijk zijn. Pasman brengt haar gestoei met rode voering en blauwe tissuedoeken sportief en speels, maar de opbouw is te traag, met als gevolg een 'wat-doet-die-mevrouw-nou'-koor van kinderstemmen. Terugsnoeien tot een half uur en Colourful pakt sterker uit.

In het houten festivalcentrum op de Neude, omzoomd door sierlijke lichtbogen uit Zuid-Italië, kan naar believen worden gemuteerd. Bijvoorbeeld digitaal tijdens Mutant Me, of gewoon klassiek met stift, papier en kartonnen tas. In het programmaboekje ontdek je ook de brutalere versie van een Tweetaktposter die helaas niet in de stad hangt: een collage van een donker meisje met prachtige krullen én een baard, dat ook nog haar tong uitsteekt.

Festival Tweetakt, t/m 16/4 op diverse locaties in Utrecht. De interactieve kunstinstallaties van Tweetakt zijn nog t/m 28/5 in de weekenden te zien op Fort Ruigenhoek.

De Vlaamse golf tijdens TWEETAKT belooft:


Het absurdistische collagespel Klutserkrakkekilililokatastrof (6+) van Fabuleus, dat Tom & Jerry mengt met zigeunerverhalen, maffiabazen en een ultiem westerngevoel. 15/4, Stadsschouwburg Utrecht

De Liegenaar (8+) van Tuning People (Jef van Gestel) over levenslessen die onmogelijk waar kunnen zijn. 15/4, Akademietheater

De miniatuurvoorstelling Gille leert lezen (10+) door Toneelhuis/Benjamin Verdonck, een geknutseld theaterproject van didactisch materiaal dat op een tafel past. 15/4, Festivalcentrum

De ontembare dansvoorstelling Horses (8+) door kinderen en volwassenen, een galopperende strijd over wie de touwtjes in handen heeft. 8/4, Stadsschouwburg

Meer over