JORIS' GASTEN

Vanaf 22 juli presenteert journalist-schrijver Joris Luyendijk de twintigste reeks van het VPRO-programma Zomergasten...

TEKST KAROLIEN KNOLS

22.07 BETTINE VRIESEKOOP, CORRESPONDENT NRC HANDELSBLAD IN CHINA

U WERD GEBELD EN U DACHT? Nou, dat zal wel, ik ben er niet geschikt voor... hoewel, ik zou het wel kunnen...

Jezus, waar moet ik dan drie uur over praten? UW FAVORIETE UITZENDING VAN ZOMERGASTEN? Met Ian Buruma, sinoloog en japanoloog.

Ik bewonder hem om zijn staat van dienst. WAT VOOR AVOND WORDT HET? Het zal veel over China gaan.

Over dingen die me in het hart hebben getroffen. Over passie. In Nederland is de passie zoek, of hij slaat door naar de pathetische kant, zoals in al die reality-programmas. Op de Chinese televisie kun je nog uitzendingen zien waarin mensen zich helemaal in een performance verliezen. Chinezen schamen zich niet, en toch wordt het niet plat. WELK TV-FRAGMENT VAN DE AFGELOPEN JAREN HEEFT U HET MEEST GESCHOKT? De moord op Theo van Gogh. Een gruwelijke daad, maar eigenlijk heeft het feit dat we massaal zo geschokt waren, me nog het meest geschokt. In andere landen worden aan de lopende band mensen vermoord; wij zijn in Nederland weinig gewend. Aan de andere kant: gelukkig ook maar, want Van Gogh zou de dingen die hij zei in een land als China absoluut niet kunnen zeggen. VOOR WELK PROGRAMMA WILT U HIER EEN WARM PLEIDOOI HOUDEN? Voor alles wat uit het buitenland komt - het is in Nederland allemaal zo klein en kneuterig.

Voor programma's die de diepte in gaan: VPRO-programma RAM, dat helaas niet meer bestaat.

29.07 BRAM MOSZKOWICZ, STRAFPLEITER

U WERD GEBELD EN U DACHT? Het stond al lang op mijn verlanglijst. Waar heb je nog de tijd om drie uur lang live over dingen te spreken die binnen en buiten je vakgebied liggen? Er zijn mij al een paar advocaten voorgegaan, en ik dacht altijd: dat kan ik ook. UW FAVORIETE UITZENDING VAN ZOMERGASTEN?

Leon de Winter. Omdat hij een vriend is en omdat driekwart van de onderwerpen die hij besprak mij meer dan normaal interesseren.

WAT WORDT HET THEMA VAN UW AVOND? Recht en onrecht, wraak en gerechtigheid. Het wordt zeker niet luchtig, al zal ik ook fragmenten laten zien waarvan mensen die me kennen denken: hé, ik wist niet dat die gek daarvan hield. Animatiefilms, bijvoorbeeld. WELK TV-FRAGMENT VAN DE LAATSTE JAREN HEEFT U HET MEEST GESCHOKT? De moord op Pim Fortuyn. Dat de man die eerst met taarten en uitwerpselen werd bekogeld, vervolgens echt de kogel kreeg.

Toen heb ik gedacht: moet ik nog in dit land blijven wonen? WELK PROGRAMMA MIST U OP DE NEDERLANDSE TV?

Een goede talkshow. Niet het fragmentarische van Pauw & Witteman, maar echt: een uur lang met een gast de diepte in. Het is allemaal waan van de dag geworden. Iedereen is zo weg van De wereld draait door, maar ik vind het een veelvraat aan nieuwtjes, het is aanschuiven en wegwezen.

05.08 HANY ABU ASSAD, REGISSEUR

U WERD GEBELD EN U DACHT? Ik was blijer dan toen ik met Paradise now voor een Oscar werd genomineerd. Het is leuker om erkenning te krijgen uit je eigen dorp dan van vreemden.

UW FAVORIETE UITZENDING VAN ZOMERGASTEN? Met Tom Barman.

Ik had nog nooit van hem gehoord en heb met veel plezier zitten kijken.

WAT WORDT HET THEMA VAN UW AVOND? Niet alles wat je ziet is de waarheid. Met beeld kun je positief en negatief manipuleren. Positief is het, wanneer beeldtaal de kijker de kans geeft iets te begrijpen dat hij in werkelijkheid niet kan of niet wil begrijpen. Negatief, wanneer je beeld gebruikt om je eigen standpunt door te drukken. WELK TV-FRAGMENT VAN DE AFGELOPEN JAREN HEEFT U HET MEEST GESCHOKT? Ik zag op de computer van mijn broer een filmpje van een jongen in Irak die een bom naar een Amerikaanse tank moest gooien.

Een vriend van hem filmde. En je zag: doordat het gefilmd wordt, wordt deze actie fictie voor die jongen. Hij speelt een rol in zijn eigen film. WELKE BEELDEN STEMDEN U OPTIMISTISCH?

Ik zag Offside, een speelfilm over een Iraans meisje dat een voetbalwedstrijd wil bijwonen - iets dat voor meisjes in Iran verboden is. Ze vermomt zich als jongen, wordt gepakt en dan voltrekken zich zeer komische taferelen tussen haar en de soldaten die haar bewaken.

12.08 CHRISTINE VAN BROECKHOVEN, WETENSCHAPPER (AUTORITEIT IN ONDERZOEK NAAR ALZHEIMERDEMENTIE)

U WERD GEBELD EN U DACHT? Ik ben twee jaar geleden al eens benaderd, maar toen had ik het echt te druk met de reorganisatie van mijn onderzoeksafdeling.

Ik ben blij dat ze me toen niet hebben afgeschreven. WAT VOOR AVOND WORDT HET? Ik ga veel Belgische programma's laten zien, en veel VPRO, BBC, en programma's over mijn vakgebied: de hersenen. Ik heb moeten graven naar fragmenten.

Ik kijk namelijk zeer weinig televisie.

Een keer in de twee weken, dan is het veel. Daarbij, ik ben wel hersenwetenschapper maar ik heb een slecht geheugen. Ik onthoud alleen de context waarin ik iets heb gezien.

Ik had het met de redactie over een film die ik gezien had in het noorden van Zweden, met vier vrouwen, maar ik kon geen titel noemen, geen acteur, geen regisseur. VAN WELKE PROGRAMMA'S WORDT U VROLIJK?

Man bijt hond. VOOR WELKE PROGRAMMA'S WILT U HIER EEN WARM PLEIDOOI HOUDEN? Voor goede films over het leven van mensen. In België hebben ze een filmserie uitgezonden: Het grootste geluk. Prachtig. En natuurfilms - die bezorgen mij een gelukzalig gevoel.

19.08 ALEXANDER RINNOOY KAN, VOORZITTER SOCIAAL ECONOMISCHE RAAD

U WERD GEBELD EN U DACHT? Ik was verrast en vereerd. UW FAVORIETE UITZENDING VAN ZOMERGASTEN? Ik heb vorig jaar een leuke uitzending gezien met die jonge actrice, Halina Reijn. Ze was enthousiast, ambitieus en had een interessant verhaal. WAT VOOR AVOND WORDT HET? Als je gaat nadenken over een thema, dan kom je al snel bij de vraag: wat was nou mijn persoonlijke, memorabele moment op televisie? Zonder enige twijfel zeg ik: de val van de Muur. Ik zag het op tv in Philadelphia, samen met mijn vrouw - we hadden, letterlijk, tranen in de ogen. WELK TV-FRAGMENT VAN DE AFGELOPEN JAREN HEEFT U HET MEEST GESCHOKT? De discussie na afloop van de gemeenteraadsverkiezingen in 2002. Een meedogenloze registratie. Dramatische tv. EN OM WELK HEEFT U HET HARDST MOETEN LACHEN? Ik heb vrolijke herinneringen aan Fred Haché en Barend Servet.

Meligheid op torenhoog niveau. VOOR WELK TV-GENRE WILT U HIER EEN WARM PLEIDOOI HOUDEN? Ik heb als voorzitter van de Visitatiecommissie van de Publieke Omroep een aantal jaren geleden al gepleit voor meer samenwerking, dwars door de muren van de omroepen heen. Gewoon: iets maken met iemand die je goed vindt. WAT MOET DAT GAAN OPLEVEREN?

Mijn persoonlijke voorkeur: meer programma's over cultuur en wetenschap. Op die terreinen kan de publieke omroep een toonaangevende rol spelen.

26.08 LINDA DE MOL, TV-PERSOONLIJKHEID

U WERD GEBELD EN U DACHT? Ik ben vorig jaar al benaderd, maar toen moest ik afzeggen. Dit jaar ben ik weer heel druk, maar ik kon gewoon niet weigeren, ik dacht: dat kun je niet maken. Het is natuurlijk eervol. WAT VOOR AVOND WORDT HET? Ik heb me voorgenomen niet te veel na te denken over wat grachtengordelfähig is, dan wordt het zo intellectueel. Ik wil dingen laten zien die ik echt leuk vind. UW FAVORIETE UITZENDING VAN ZOMERGASTEN?

Paul de Leeuw. Hij had dezelfde instelling als ik, en daardoor werd het heel persoonlijk. WELK TVFRAGMENT VAN DE AFGELOPEN JAREN HEEFT U HET MEEST GESCHOKT? De documentaires van Michael Moore. Ze geven me het vervelende gevoel dat het beeld dat ik van dingen heb, niet klopt, dat ik te weinig weet om een mening te vormen, dat we voor de gek worden gehouden. Bij elke Palestijnse vrouw die huilend op haar knieën in beeld is gebracht, vraag ik me nu af of de journalist heeft gevraagd het nog een keer over te doen. VAN WELKE TV-PROGRAMMA'S WORDT U OPTIMISTISCH?

Daar moet ik lang over nadenken...

die zijn dun gezaaid. Documentaires over bevlogen mensen, toch.

Of Hart in Aktie. Hoewel: je kunt als autohandelaar wel een auto schenken aan een invalide vrouw, maar de kijker moet ook zien dat het een Mazda is.

Dus zo nobel is het niet.

Meer over