postuum

Jim Steinman (1947-2021): vaandeldrager van de rockopera en man achter Paradise by the Dashboard Light

Dinsdag overleed de geestelijk vader van Paradise by the Dashboard Light: de componist, arrangeur, tekstschrijver en producer Jim Steinman. Hij laat een oeuvre achter vol geliefde, bombastische rock klassiekers.

Jim Steinman in 1978, tijdens een optreden met Meat Loaf in Philadelphia.  Beeld Getty Images
Jim Steinman in 1978, tijdens een optreden met Meat Loaf in Philadelphia.Beeld Getty Images

Zijn meest gevierde nummer Paradise by the Dashboard Light was zo’n uitgesponnen rocklied waar vanaf eind jaren zeventig een heel muzikaal tijdperk omheen leek te draaien. Het schalde jarenlang onafgebroken uit de radio, ook al duurde het nummer in de albumversie bijna tien minuten en was zelfs de single met vijfenhalve minuut zuivere speeltijd aan de lijvige kant. Het maakte van de mannelijke vertolker Meat Loaf een wereldster. En het duet, met razend vraag- en antwoordspel tussen een opgewonden puber en zijn aarzelende geliefde (Ellen Foley), werd een onverslijtbare kraker in het classic-rockrepertoire.

Steinman, geboren in New York in 1947, stortte zich al tijdens zijn studietijd op de schoolmusicals. Hij schreef eigenhandig een drie uren durende en volgens hemzelf heerlijk bombastische rockopera genaamd The Dream Engine, en daarmee trok hij de aandacht van serieuze New Yorkse theatermakers. In 1977 werd zijn musical hertiteld tot Neverland, en gelanceerd bij het New Yorkse The Public Theater.

Bat out of Hell

Bij dat gezelschap raakte hij in contact met de zanger en opkomende musicalacteur Meat Loaf. De twee deelden een hartstochtelijke interesse in bombastische rockopera’s en Steinman besloot het theater te verlaten om zich met Meat Loaf te storten op een groots rockproject: Bat out of Hell.

Het verhaal van Bat out of Hell was losjes gebaseerd op Steinmans musical Neverland, en werd een Peter Pan-achtig sprookje tegen een futuristisch en grimmig rockdecor. Steinman componeerde en schreef de songs en liet zich inspireren door de rock van The Who, opera’s van Wagner en de vernieuwende opnametechnieken van de producer Phil Spector.

Het album, geproduceerd door Todd Rundgren en gezongen door Meat Loaf en de zangeres Ellen Foley, daverde vanaf het al gelijk al tien minuten durende titellied. Jim Steinman speelde zelf toetsen en percussie, schakelde een band van een man of twaalf in en liet het New York Philharmonic én het Philadelphia Orchestra aantreden in de studio, om zijn epische rock nog meer vleugels te geven.

De plaat werd een enorme hit, vooral dankzij Paradise by the Dashboard Light en de bijbehorende videoclip, waarin Meat Loaf het spel van hunkering en afwijzing live vertolkte, met zijn kenmerkende sjaaltje in de hand, naast de actrice en zangeres Karla DeVito die de plaats van Ellen Foley voor de gelegenheid had ingenomen. Bat out of Hell werd met meer dan vijftig miljoen verkochte exemplaren een van de best verkochte albums aller tijden en een van de geliefdste rockplaten van de vorige eeuw.

I’d Do Anything for Love (But I Won’t Do That)

Al zou Steinman het succes van Bat out of Hell nooit overtreffen, hij bleef een grote man achter veel artiesten, steeds in het nogal bloemrijke rockrepertoire. In 1983 produceerde hij het album Faster Than the Speed of Night van zangeres Bonnie Tyler, met daarop de door hem geschreven wereldhit Total Eclipse of the Heart. Steinman bleef werken met Meat Loaf, maar ook met de hardrockband Def Leppard en zelfs de Britse gothicrockband The Sisters of Mercy. In 1993 scoorde Steinman opnieuw een monsterhit met het nummer I’d Do Anything for Love (But I Won’t Do That) van Meat Loaf, van het album Bat out of Hell II: Back into Hell. In 2017 kwam een vurige wens van Steinman uit: Bat out of Hell werd een echte rockmusical, met theatervoorstellingen over de hele wereld.

In 2004 kreeg de componist een beroerte, en daarna bleef zijn gezondheid slecht. Gisteren overleed Jim Steinman, de vaandeldrager van de rockopera, op 73-jarige leeftijd.

Meer over