Review

Jammer, de nieuwe Bowiebiografie gaat alleen over seks en drugs

Het tijdstip voor een nieuwe biogafie van David Bowie had nauwelijks beter gekozen kunnen worden. Er gebeurt na een lange periode van stilte weer van alles rond zijn persoon, van tentoonstellingen tot nieuwe platen.

David Bowie in 2003Beeld epa

Het tijdstip voor een nieuwe biogafie van David Bowie had nauwelijks beter gekozen kunnen worden. Er gebeurt na een lange periode van stilte weer van alles rond zijn persoon, van tentoonstellingen tot nieuwe platen.

Een paar weken geleden was daar ineens weer een nieuw nummer, Sue (Or in a Season of Crime). Een complexe maar zeer fraaie, jazzachtige compositie van ruim zeven minuten, waarop Bowie wordt begeleid door het orkest van Maria Schneider.

Het lijkt er toch al op dat Bowie (67) er de laatste tijd weer zin heeft. Begin 2013 verraste de Britse popster na een muzikale stilte van tien jaar vriend en vijand al met een nieuw album, The Next Day en volgende maand komt er een door hemzelf samengesteld carrière-overzicht: Nothing Has Changed.

Er is natuurlijk heel veel veranderd, ook met David Bowie en zijn rol in en betekenis voor de popmuziek. En het kan nooit kwaad als er weer eens een biograaf het een en ander gaat duiden of nieuwe inzichten verschaft.

Dat is wat je hoopt als je Bowie - de biografie van de Amerikaanse journaliste Wendy Leigh ter hand neemt. Er zijn boeken genoeg die stilstaan bij de jaren zeventig, toen Bowie in de popmuziek een van de grote smaakmakers was, die ieder jaar met een ander imago en muziekstijl wist te verrassen.

Superster

In de jaren tachtig was zijn pioniersrol uitgespeeld, maar leek zijn status als superster alleen maar rijzende, wat hij illustreerde met grote stadiontours over de hele wereld. Ook daar is door biografen als Paul Trynka in zijn Starman (2009) uitgebreid bij stilgestaan.

Minder weten we over de periode daarna, toen het met Bowie allemaal wat moeizamer leek te gaan en een nieuw album door pers en publiek met steeds minder vanzelfsprekend enthousiasme werd onthaald.

Dat er tussen 2003 en 2013 niet alleen geen muzikaal teken van leven van Bowie kwam, maar dat hij zich verder ook volledig uit de publiciteit wist te houden, is mogelijk een gevolg van de tanende interesse in zijn latere werk.

Mogelijk, want we weten het niet. Bowie heeft al jaren geen interviews meer gegeven. Naar wat hem de afgelopen pakweg vijftien jaar heeft beziggehouden, is het nog altijd gissen.

Kom dus maar op met die nieuwe biografie.

Seks en drugs

Dat valt tegen. Wendy Leigh lijkt er helemaal niet op uit ook maar een poging tot duiding te ondernemen. Ze is totaal niet geïnteresseerd in de betekenis van Bowies werk. Ze gaat volledig voorbij aan het ontstaan en de muzikale context van cruciale albums als Ziggy Stardust & the Spiders from Mars (1972), Station to Station (1976) en Low (1977).

Het enige wat haar interesseert, zo constateer je met stijgende verbazing, is Bowies privéleven, of beter gezegd zijn seksleven en zijn drugsgebruik.

Bowie was in zijn artistieke hoogtijdagen seksueel losbandig en deed het met zowel mannen als vrouwen. Dat weten we allemaal, al was het maar omdat hij daar zelf nooit geheimzinnig over heeft gedaan. Dat hij jarenlang een grootverbruiker was van cocaïne en speed heeft hij ook nooit gebagatelliseerd.

Maar Leigh doet het voorkomen alsof ze iets in Bowies leven heeft ontdekt dat bijzonder is en waarover veel interessants te beweren valt.

Bedstee tot bezemkast

Goed, Bowie was waar het seks en drugs betrof onverzadigbaar, maar waarom steeds maar weer zinnen als 'salontafels gaan schuil onder bergen cocaïne' en 'David wilde nog altijd met zoveel mogelijk mensen naar bed'. Wat is de bedoeling van een door Leigh opgenomen citaat als: 'Nog buitenaardser dan zijn gezicht is zijn geslacht, dat er uitzonderlijk groot en zelfs bijna onmenselijk uitziet'?

Een relatie tussen zijn seks- en drugsescapades en zijn werk legt Leigh geen moment. Het onderwerp van haar biografie had ook bankier of politicus kunnen zijn. Het popuniversum waarbinnen een en ander zich afspeelde, interesseert haar geen zier. Waar de meeste biografen, soms tot vervelens toe, Bowies levensloop van album naar album beschrijven, vertelt Leigh haar verhaal van bedstee tot bezemkast. Daarin zou Bowie het met Bette Midler hebben gedaan: 'één keer slechts, naar het schijnt'. Dus zeker weten doet ze alles ook nog eens niet.

Over Bowies muziek heeft Leigh niks te melden en naar zijn bedpartners moet ze dus gissen.

Waarom zouden we haar biografie eigenlijk moeten lezen?

50 jaar Bowie

Op maandag 17 november organiseert Paradiso een Bowie-avond. Nothing Has Changed heet het evenement, vernoemd naar de gelijknamige, dan te verschijnen compilatiebox. Ook wordt gevierd dat David Bowie vijftig jaar in de popmuziek actief is. Optredens zijn er onder anderen van Roosbeef, Nico Dijkshoorn, Sky Pilots en Trio Bier.

Meer over