interview

Jackson Browne zingt nog steeds over de problemen in de wereld: ‘De wereld zal er niet beter van worden, maar mijn gemoed wel rustiger’

Jackson Browne Beeld Dylan Coulter
Jackson BrowneBeeld Dylan Coulter

De singer-songwriter zit al vijftig jaar in het vak. Nu is zijn vijftiende album Downhill from Everywhere uit.

Jackson Browne (72) zit aan de keukentafel, thuis in Los Angeles. Meer dan een jaar is hij de stad niet uit geweest, maar de laatste dagen is hij flink aan het pakken. ‘Ik mag weer naar buiten, op tournee het land door’, zegt hij via Zoom, met een twinkeling in zijn ogen. ‘Dat voelt voor mij echt als een bevrijding. Liedjes schrijven, zingen en opnemen is leuk, maar ze bestaan pas echt als ik een publiek voor me heb.’ Op zijn nieuwe, vijftiende album Downhill from Everywhere heeft Browne tien nieuwe liedjes verzameld. ‘Het album is een verzameling van wat ik de afgelopen jaren heb geschreven heb. Mijn studio staat hier naast mijn huis. Daar ga ik naar binnen als ik iets in mijn hoofd heb en ik kom er pas uit als dat een beetje aardig op de harde schijf staat.’

Jackson Browne is dit jaar vijftig jaar actief als zanger van zijn eigen repertoire. Hij maakte eind jaren zestig een moeizame start. Liedjes schrijven deed hij wel, maar vooral voor anderen. ‘Ik dacht altijd dat mijn stem wat te beperkt was en iedereen hield me in die waan. Laat die Jackson maar schrijven, zangers genoeg.’

Maar toenmalige artiestenmanager en toekomstig filmtycoon David Geffen dacht daar anders over. Hij hoorde niet alleen wat in liedjes als Doctor My Eyes of Take It Easy, de latere wereldhit voor de Eagles, maar ook in de misschien wat vlakke, maar toonvaste, heldere stem van Browne. ‘Hij leurde vergeefs met me bij andere maatschappijen en richtte toen zelf maar een label op, Asylum, waar ik als zanger op mocht debuteren.’

Het album Jackson Browne was in 1972 de eerste van een reeks succesplaten die Brownes naam zouden vestigen als een van de allergrootste singer-songwriters van de jaren zeventig. De albums Late for the Sky (1974), The Pretender (1976) en Running on Empty (1977) waren kaskrakers. Browne werd er, naast James Taylor en Joni Mitchell een van de belangrijkste singer-songwriters van de Amerikaanse westkust door.

‘En toen ging het allemaal bergafwaarts, haha. Nee hoor, de titel van mijn album heeft geen betrekking op mezelf.’

Jackson Browne backstage bij de Troubadour in Los Angeles, rond 1971. Beeld Getty
Jackson Browne backstage bij de Troubadour in Los Angeles, rond 1971.Beeld Getty

Downhill from Everywhere is een zinsnede die Browne tegenkwam bij Charles Moore. ‘Kapitein Moore is de man die de enorme plastic soep in de Stille Oceaan ontdekte, met rommel vanuit de hele wereld. Alles wat wij produceren, belandt uiteindelijk in de oceaan. Een milieuramp voltrekt zich voor onze ogen. En het erge is dat het ons niet lijkt te interesseren. Daar maak ik me druk over.’

En als Browne zich ergens druk over maakt, of dat nu burgerrechten of kernenergie in de jaren zeventig zijn of milieu en Black Lives Matter nu, dan komen er liedjes. ‘Ik weet inmiddels dat die het tij niet zullen keren, maar het lucht op en misschien gaan mensen er toch meer door nadenken. In de jaren zeventig en tachtig dacht ik echt dat ik met liedjes de wereld kon verbeteren. Terwijl ik toen heus al wist dat het slecht was afgelopen met al onze hoogdravende idealen uit de jaren zestig.’

Van de teleurstelling daarover deed hij overtuigend verslag op wat nog altijd zijn mooiste album is, Late for the Sky uit 1974, dat te beluisteren is als de grote afrekening met de jaren zestig. ‘Some of them were dreamers, and some of them were fools’, stelt hij vast in Before the Deluge. ‘Ja, en uit ‘all the words had all be spoken, and somehow the feeling still wasn’t right’ in de titelsong spreekt natuurlijk ook vooral desillusie.

‘Toch zag ik het destijds niet echt zo, geloof ik. Als ik terugdenk aan de jaren zeventig zie ik vooral een generatie die helemaal klaar was met politiek en activisme. Niemand die nog de straat op ging, een heel lethargische tijd. Daarna kwamen de jaren dat mijn generatie zich schaamteloos ging verrijken.’ Iets waar hij zich druk over maakte op een plaat als Lawyers in Love (1983). ‘Among the human beings, in their designer jeans/Am I the only one who hears the screams?’

‘Er gebeurde ook iets geks in de jaren tachtig en negentig. Mensen ontliepen hun eigen verantwoordelijkheid. Er waren artiesten die zich voor de goede zaak inzetten, maar dat bleek dan voor de rest een excuus ervan weg te lopen. O, de regenwouden gaan eraan? Gelukkig hebben we Sting die zich daar druk over maakt, dan hoeven wij het niet te doen. Het was een tijd dat artiesten, maar ook hun luisteraars, zich graag verenigden achter nobele zaken, zonder zelf actie te ondernemen. Ik was toch meer van de generatie doeners. Tegen kernenergie, dus mensen tot actie mobiliseren.’

Toch heeft Browne zich zelf ook niet altijd even hard ingezet voor een betere wereld, geeft hij toe. Hij noemt zich een part-time activist. Eind jaren zeventig betrokken bij de anti-nucleaire beweging, in de jaren tachtig fulminerend tegen het midden-Amerikabeleid van zijn regering, zoals op het album Lives in the Balance (1986), maar dan weer jaren niets. ‘Dan was ik weer even met mezelf bezig. Zoekend en dromend.’

Zoekende is hij eigenlijk altijd gebleven. Naar geluk, dat hij in de jaren negentig vond in Barcelona. Een ode aan de stad besluit zijn nieuwe, vijftiende album.

Het begint met een van zijn sterkste nieuwe liedjes, Still Looking for Something, met daarin de opvallende regel ‘I am way out over my due date, baby.’ Denkt Browne echt dat hij over zijn houdbaarheidsdatum heen is?

‘Dat is aan jullie. Ik speel er een beetje mee, net als met de albumtitel. Waar het liedje over gaat is dat ondanks alles, ondanks dat ik me heel bewust ben van het feit dat al mijn dromen over een betere wereld niet zijn uitgekomen, ik toch blijf zoeken naar waar het beter kan.

‘Daardoor wordt ik nu vooral geraakt door de jongere generatie. Eindelijk hebben we weer een generatie die niet apathisch is of alleen uit op eigen gewin. Kijk naar Greta Thunberg. En zij is niet de enige. Haar generatie moet ook wel, want de tijd dringt en wij doen te weinig.’

Browne gaat harder praten en lijkt een beetje getergd. ‘Mijn kleinzoon is nu 2 jaar en ik maak me echt zorgen over zijn toekomst. Hoe moet dat met hem als hij 20 is? Ik zal het niet meemaken, maar misschien maakt niemand van ons het mee. Waarom rijden de meeste mensen nog altijd op fossiele brandstof, waarom dumpen we al onze zooi in de oceaan? Dat is toch gekmakend?’

Browne heeft lang gedacht dat we met zijn allen aan de rand van de afgrond stonden en dat er weinig voor nodig was om van de klif in het ravijn te vallen. ‘Het is veel erger. We zijn al met zijn allen naar beneden getuimeld en bevinden ons in een vrije val. Ik zie niet zo snel hoe je die kunt stoppen.’

Het zijn dergelijke inzichten die hem nog altijd tot liedjes schrijven aanzetten. ‘Ik snijd op dit album onderwerpen aan als migratie, milieuvervuiling, aidsbestrijding en rassenongelijkheid. Heeft dat zin? De wereld zal er niet beter van worden, maar mijn gemoed wel rustiger.’

Dat Downhill from Everywhere geen al te zwartgallig album is geworden is, komt doordat Browne ondanks alles toch een beetje hoop heeft. ‘Ik ben nu eenmaal een rasoptimist, anders zou ik geen liedjes schrijven en zingen. Ik heb nog steeds het idee dat ik zo mijn bijdrage lever. Die jaren zestig krijg ik er nooit uit.’

‘Let the music keep our spirits high’, zoals hij jaren geleden zong in Before the Deluge? ‘Ja, daar houd ik me aan vast. Veel van wat ik in de jaren zeventig dacht is niet houdbaar gebleven. Ik zeg daar ook iets over in A Little Soon to Say op mijn nieuwe album: ‘I didn’t find much wisdom when time was on my side/Too little information, too much time to decide.’ Ik denk dat ik met de jaren verstandiger ben geworden. Dat wil ik proberen te delen met wie het wil horen. Daarom schrijf ik nog altijd liedjes en ga ik straks weer het podium op.’

Jackson Browne, Downhill from Everywhere. Inside Recordings.

Hoogtepunt

Jackson Browne mag met zijn vijftig jaar ervaring tot de veteranen worden gerekend, hij houdt nog goed bij wat de jongere generaties maken. Zo is hij groot fan van de Spaanse Rosalía en hoort hij een ‘geweldig sterke groep Amerikaanse zangeressen’ opkomen. Een van hen, Phoebe Bridgers, vroeg hem mee te zingen op een nieuwe versie van haar liedje Kyoto. ‘Dat was voor mij misschien wel het hoogtepunt van de afgelopen twee jaar, die ik verder net als iedereen snel wil vergeten.’

Meer over