Tv-recensieHaroon Ali

Is geluk te koop? Nee, nu nog minder dan voorheen

null Beeld

Een kijkje in de schimmige geluksindustrie had mij onder andere omstandigheden ook opgefokt. Dat was vast ook de bedoeling van Rambam-presentatoren Jelte Sondij en Lars Gierveld. In hun Videoland-documentaire Is geluk te koop? spreken ze met eeuwig opgewekte levenscoaches, die geen fatsoenlijke opleiding hebben genoten, maar hun tegeltjeswijsheden schaamteloos bij elkaar jatten. Vervolgens leiden ze makke schapen door open deuren en strijken zo een paar ton per jaar op. Maar die zoektocht naar oneindig veel geluk is in deze coronawereld hopeloos achterhaald.

De documentaire werd dan ook vóór de crisis opgenomen, toen twijfelende millennials nog boswandelingen maakten met hun coach om erachter te komen of ze die vaste baan moesten behouden of beter konden gaan freelancen, want dat zou misschien meer voldoening geven. Het was toen ook heel normaal om tienduizend euro uit te geven aan een businesstraining, een reiki-opleiding én een stilteretraite. De wereld lag aan onze voeten en je kon alles bereiken wat je wilde, mits je er hard genoeg voor werkte. We waren nooit ‘uitgelukkigd’ en investeerden dus in onszelf. 

Hoe anders ziet het leven er nu uit, drie maanden na het uitbreken van de pandemie. Iedereen die de zekerheid van een vaste baan heeft, knijpt in zijn handjes, terwijl veel freelancers plotseling op bijstandsniveau werken. De zoektocht naar ultiem geluk heeft plaatsgemaakt voor de simpele wens om niet ziek te worden. We zijn al blij met een goede gezondheid – van binnen, niet voor de looks. Ik hoor niemand meer praten over buikspieren. De lockdown heeft ons ook geleerd hoe waardevol de emotionele steun van familie en vrienden is. Wat moet je met de holle frasen van een goeroe?

Jelte Sondij (links) interviewt coaches in de documentaire ‘Is geluk te koop?’. Beeld Videoland
Jelte Sondij (links) interviewt coaches in de documentaire ‘Is geluk te koop?’.Beeld Videoland

Is geluk te koop? wekt veel ergernis, vooral als de makers erachter komen dat een terminaal zieke, wanhopige vrouw bijna 15 duizend euro had overgemaakt naar het Master Sha Tao Center, want kanker vereist een next level karma healing. Nu weet ik dat er ook oprecht gemotiveerde, breed opgeleide weldoeners zijn onder de zestigduizend (!) coaches die Nederland telt. Maar het blijft zinvol om de kwakzalvers in de geluksindustrie te ontmaskeren en kijkers te laten zien hoe doorzichtig hun methoden zijn. Het nieuwe normaal heeft mijn bullshitdetector alleen maar verder aangescherpt.

Een snel veranderende wereld vraagt dat we anders naar geluk kijken, zegt ook de enige erkende psycholoog in de documentaire. Wij moeten de lat wat lager leggen en beseffen dat we door nieuwe beperkingen niet al onze doelen zullen halen. En coaches moeten niet alleen handelen vanuit hun eigen, particuliere ervaring (meestal een burn-out), maar hun cliënten verrijken met andere, confronterende perspectieven. Het is namelijk oké om je soms niet oké te voelen. Zo neemt presentator Sondij af en toe ‘een paar dagen om bij de pakken neer te zitten’. Dat lijkt me nou heel gezond.

Meer over