Innige vrienden in het Dieverse bos

Theater..

Hein Janssen

Diever ‘Vrouwen geven in de liefde heel weinig, maar ze nemen heel veel.’ Gelach op de tribunes van het openluchttheater in Diever. Kennelijk wordt deze tekst uit Shakespeares The two gentlemen of Verona herkend. Shakespeare schreef het stuk in 1594, en het wordt niet veel gespeeld. Als romantische komedie is het te eenduidig, vindt men over het algemeen, en ook een beetje onaf.

Onzin, zoals blijkt uit de opvoering in het Drentse Diever waar de plaatselijke bevolking jaarlijks een Shakespeare-stuk in de openlucht opvoert. Altijd met passie en inzet gespeeld, soms net iets te hoog gegrepen, meestal raak en grappig, en ook wel ontroerend.

Aan de romantiek in The two gentlemen of Verona zit een bitter kantje. De anekdote is simpel: de vrienden Valentino en Proteus vertrekken van Verona naar Milaan om daar te studeren en volwassen te worden. Maar de liefde zit hen dwars. In Verona is er de mooie Julia die de harten op hol brengt, later in Milaan de nog lieftalliger Sylvia. De mannen laten zich door lust leiden, plegen verraad aan hun vriendschap, dwalen tal van zijwegen in, maar vallen elkaar aan het eind snikkend in de armen. De vrouwen liggen intussen voor oud vuil op straat.

Regisseur Jack Nieborg heeft het stuk bewerkt en vertaald, zonder op zijn knieën te gaan voor plat vermaak. Hoe licht van toon ook: hij zet stevige accenten door de mannen tamelijk onbetrouwbaar en kwezelachtig neer te zetten en de meisjes juist als bijna serene wezentjes, die de liefde in al haar zuiverheid bezingen. Dat juist zij aan het eind worden afgedankt, zegt iets over mannelijke ongevoeligheid en opportunisme. Of misschien ook wel iets over vriendschap, die boven de liefde gaat. Niet voor niets geven de mannen elkaar bij het afscheid een innige kus op de mond – tamelijk ongebruikelijk in het Dieverse bos.

Vormgeving en speelstijl zijn dit keer sober: prachtige houten vlonders markeren torens en stadsmuren, de belichting is betoverend en het spel aanstekelijk. Floris Albrecht en Anne Peter van Muijen spelen Valentino en Proteus; Albrecht heerlijk leep en lijzig, met een onnavolgbare mimiek, Van Muijen bedacht-stoer en geslepen. Bijzonder is de inzet van jongens die meisjes spelen, zoals in het Elizabethaanse tijdperk gebruikelijk was. De frêle Leander Been is een mooie Julia en de nog van jeugdige onschuld blozende Tim van der Molen een smachtende Silvia.

Bijzonder vermakelijk zijn de bijdragen van knechten en ridders, met Wim Smits en Dick van Veen in glansrollen. Zij voorzien de handelingen van commentaar en houden het publiek bij de les. De enige vrouwen die meedoen, spelen de rol van struikrover. Een vondst is het kwartet zangers dat de liefdesbespiegelingen met fraaie closeharmonyzang omlijst.

‘Als het zo erg is, waarom zingen zoveel mensen dan over de liefde?’, vraagt Proteus aan zijn vriend. ‘Omdat zingen zoveel op huilen lijkt’, luidt het antwoord. In Diever wordt deze zomer gezongen en gehuild, en aldus aan Shakespeare én aan de liefde eer bewezen.

Nieuw in Diever: het Shakespearehuis
Deze zomer heeft Toneelvereniging Diever bij het openluchttheater het Shakespearehuis in gebruik genomen. Dit gebouw dient als repetitieruimte, openluchtfoyer, keuken en ontvangsthuis. Het oude gebouw lekte en was verzakt, nu staat er een onderkomen gebouwd in landelijke stijl, met een voorpui die is gemodelleerd naar Shakespeares geboortehuis in Stratford-upon-Avon. De kosten voor deze nieuwbouw bedroegen 450 duizend euro, die deels door de toneelclub zelf zijn betaald en deels met bijdragen van provincie, gemeente en fondsen.

De Shakespeare-spelen vinden al sinds 1946 plaats, toen vlak na de oorlog de Dieverse huisarts Broekema besloot dat het geen kwaad kon wat cultuur te brengen in het destijds stille en afgelegen Drenthe. De eerste voorstelling die er plaatsvond was Midzomernachtsdroom. De laatste jaren komen er zo’n 18 duizend bezoekers naar de voorstellingen.

Meer over