FilmrecensieThe Kingmaker, Imelda Marcos

In The Kingmaker past Lauren Greenfield een genadeloze factcheck toe op de verhalen van Imelda Marcos ★★★★☆

Greenfield laat Marcos’ van de werkelijkheid losgezongen bubbel frontaal klappen op de realiteit. En dat is noodzakelijk.

null Beeld Filmbeeld
Beeld Filmbeeld

Tijdens een safari in Kenia, medio jaren zeventig, vond de exorbitant rijke Filipijnse presidentsvrouw Imelda Marcos het de hoogste tijd om eens wat giraffes, zebra’s en gazelles naar haar thuisland te verschepen. ‘Ik was zo jaloers dat wij die beesten niet hadden’, zegt ze in de dodelijk venijnige documentaire The Kingmaker. En ze wilde ‘de Filipijnse droom compleet maken’, vandaar. Op het Filipijnse eiland Calauit werd niet veel later, in 1976, haar gedroomde safaripark geopend – tot op de dag van vandaag te bezoeken.

Dan snijdt The Kingmaker resoluut naar de oude Remedios Tradio, een van de oorspronkelijke bewoners van Calauit. 254 families moesten het eiland verlaten, lezen we in beeld, en decennia later zie je in de droeve ogen van Tradio nog steeds wat het met mensen doet wanneer op deze wijze over hun levens wordt beschikt. Bang voor het leger werden ze van huis en haard verdreven. ‘De dieren hebben ons vervangen’, zegt ze voor de camera.

Kingmaker-regisseur over haar documentaire rond Imelda Marcos: ‘Het gevaar besluipt je’
Lauren Greenfield legt al jaren de wereld van de allerrijksten vast. Haar film over Imelda Marcos begint geestig, maar wordt stilletjes grimmiger. ‘In 2014 nam niemand Imelda en haar politieke bemoeienis echt serieus. In 2016 lachte niemand meer.’

Zo past documentairemaker Lauren Greenfield in de montage consequent een genadeloze factcheck toe, waarmee ze Marcos’ van de werkelijkheid losgezongen bubbel frontaal laat klappen op de realiteit. Noodzaak, in dit geval. Waar Greenfields portretten van de superrijken in haar documentaires The Queen of Versailles (2012) en Generation Wealth (2018) weliswaar tragisch en verontrustend zijn, maar óók iets ludieks hebben, daar is Marcos, met haar over de ruggen van miljoenen Filipijnse burgers vergaarde fortuin, nog altijd zeer invloedrijk. De documentaire volgt haar onder meer terwijl ze aan de touwtjes trekt tijdens de politieke campagne van haar zoon Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos junior, die in 2016 meedeed in de strijd om het vicepresidentschap.

Van 1965 tot 1986 was ze de tiende first lady van de Filipijnen, als echtgenote van president Ferdinand Marcos. Hij riep in 1972 de staat van beleg uit en liet in de daaropvolgende jaren duizenden communistische tegenstanders van zijn regime uit de weg ruimen. Tienduizenden werden gemarteld. Ze zegt de krankzinnigste dingen over die tijd, in The Kingmaker. Dat ze zich altijd extra mooi kleedde tijdens een bezoek aan de sloppenwijken, bijvoorbeeld, ‘want armen zoeken altijd een ster in de nacht’. Wrang en toch ook ergens geestig, denk je even, tot de waanzin bruut wordt afgekapt door een onder het Marcos-regime gemartelde mensenrechtenactivist, die in de camera vraagt waarom we eigenlijk toestaan dat deze vrouw nog steeds haar mond open doet.

Het is allemaal weinig verfijnd, de wijze waarop Greenfield met gestrekt been de confrontatie aangaat met haar hoofdpersoon, met de kijker en met zichzelf, maar dat maakt The Kingmaker bepaald niet minder sterk en spraakmakend.

The Kingmaker, Imelda Marcos

★★★★☆

Documentaire

Regie Lauren Greenfield

101 min., in 45 zalen

Meer over