Film

In Joel Coens grimmige Macbeth-verfilming is geen flintertje pastiche te bekennen ★★★★☆

Frances McDormand als Lady Macbeth is McDormand op haar vileinst en best.

Bor Beekman
The Tragedy of Macbeth  Beeld
The Tragedy of Macbeth

Je zou een Shakespeariaanse tragedie, een broedertwist, kunnen vermoeden achter het opsplitsen van de Coens. Zeker nadat hun vaste componist Carter Burwell vorig jaar had gemeld dat de broers Ethan (1957) en Joel (1954) ‘misschien wel nooit meer’ samen een film zullen maken. Maar van enige frictie is geen sprake, bezwoer Joel bij de presentatie van de eerste solo-Coen tegenover de Amerikaanse pers. Ethan is gewoon even uitgefilmd, en hij niet.

De oudste helft van het regisseursduo raakte geïntrigeerd door een toneelplan van zijn echtgenote, steractrice Frances McDormand. Een plan met William Shakespeares Macbeth, dat uiteindelijk een speelfilm werd, die nu is te zien bij betaalzender Apple en naar verwacht later ook in de bioscoop draait.

Het resultaat, The Tragedy of Macbeth, is een tekstvaste, beklemmende Shakespeare-adaptatie, gefilmd in een contrastrijk, mystiek-nevelig zwart-wit dat doet denken aan Ingmar Bergmans The Seventh Seal of het werk van de vroege Duitse filmexpressionisten. De ernstige toon breekt met wat doorgaat voor een 'typische’ Coens-film: weg is de ironische franje, geen splintertje pastiche te bekennen. En toch vormt Macbeth ook weer niet zó’n vreemde vertakking in het oeuvre van de Coens, die zich al vaak dicht bij de klassieken posteerden, van Homerus’ Odyssee in O Brother, Where Art Thou? tot de Bijbelse jobstijding in A Serious Man.

Eigenlijk vormen ze ook best Coeneske personages, Macbeth en zijn Lady. Gefrustreerde lui, vastgedraaid in de subtop van het middeleeuwse koningshof, die plots een pad zien naar de troon. Gelokt door waan en gedreven door zelfoverschatting, met de nodige (en onnodige) doden als gevolg.

Denzel Washington als Macbeth toont zich een begenadigd mompelaar van de scherp geslepen Shakespeariaanse zinnen, veelal prevelend tegen zichzelf. Lady Macbeth is haar man eerst een slag voor, vastbeslotener en giftiger, Frances McDormand op haar vileinst en best. Maar uiteindelijk blijkt geen van beide Macbeths toegerust voor de morele consequenties van hun bloedvergieten en verraad.

De fraaiste bijrol wordt vertolkt door de elastische Kathryn Hunter, die haar ledematen kunstig vouwt en de drie heksen die Macbeths toekomst voorspellen (‘Heil Macbeth, Gij die eens koning wordt!’) omvormt tot één Gollem-achtig krakende en krassende figuur, met drie persoonlijkheden.

Joel Coens opvallendste ingreep in het 17de-eeuwse The Tragedy of Macbeth (Shakespeares kortste tragedie) is de leeftijd van de hoofdpersonages: hier zijn de Macbeths ongewenst kinderloos gebleven zestigers, zonder nazaat en troonpretendent in de eigen bloedlijn. Het maakt hun late poging om toch kortstondig te regeren, ten koste van álles, extra grimmig en wanhopig.

The Tragedy of Macbeth

Tragedie

★★★★☆

Regie Joel Coen

Met Denzel Washington, Frances McDormand, Corey Hawkins, Brendan Gleeson, Harry Melling, Bertie Carvel, Kathryn Hunter, Moses Ingram.

105 minuten. Nu te zien bij Apple Tv+, later ook in de bioscoop.

Meer over