ColumnBoekenweek

In elke zomer doen we Vergilius na, en spelen buitenleven

Teksten van Vergilius en Pessoa, en foto’s van Ana Carvalho, bereiden Arjan Peters voor op de zomer.

null Beeld Io Cooman en Eva Roefs
Beeld Io Cooman en Eva Roefs

Hitte, vrede en fluitspel. Klimop die zich met sleutelbloem verstrengelt, Egyptische lelies vermengt met feestelijke acanthus, en ‘geitjes dragen gewillig hun uiers strak van de melk/ huiswaarts en runderen zullen de machtige leeuwen niet vrezen’. De Bucolica, de tiendelige lofzang op het buitenleven van Vergilius uit de eerste eeuw voor Christus, vertaald door Piet Schrijvers (Historische uitgeverij; € 24,95), is op momenten truttig van lieflijkheid. Ook daarom is het goed dat de erudiete vertaler ons bijpraat. Het scheelt, te weten dat Vergilius zich richtte tot een elitair stadspubliek, en dat hij met zijn galmende bossen, parelende dauwdruppels en meanderende wijnranken commentaar leverde op de burgeroorlogen waar de Romeinen toen middenin zaten. Hij hield zijn lezers een droom voor.

Dat moge allemaal ver weg lijken, maar wordt actueel als we aanstonds in oorden vertoeven waar de zon het van de ernst overneemt. Er is minder veranderd dan we zelf denken. In elke zomer doen we Vergilius na, en spelen buitenleven. In plaats van de thrillers en de puzzelboekjes zouden de vliegveldkiosken de Bucolica naast de kassa moeten leggen. Nog leerzaam ook. Schrijvers noemt in zijn nawoord de pastorale verzen van de Haagse jurist Caspar van Kinschot (1622-1649); nooit van gehoord, ik wil een biografie of een historische roman over deze Kinschotius, wie gaat dat doen? Dan kan ik met een gerust hart op reis.

En Het uurwerk van de ziel gaat zeker mee, met schitterende foto’s van vertaler en fotograaf Ana Carvalho, bij citaten uit Het boek der rusteloosheid van Fernando Pessoa, in de vertaling van Harrie Lemmens (Koppernik; € 22,50). De citaten bewijzen andermaal dat Pessoa een grootmeester was: ‘de grote abstracte rots van de blauwe hemel’ (denk daar maar aan, straks op je ligbed), ‘het fijne zand van vernielde zekerheden’, ‘tussen mij en het leven zit een dunne ruit’. Volgens inleider Agualusa laten de foto’s van Carvalho (in eerste instantie gemaakt voor het digitale tijdschrift Zuca Magazine, waarvan zij vormgever is) ‘de eenvoudige schoonheid van het alledaagse’ zien. Dat doet weer denken aan de Bucolica. Op een foto is het pikdonker, maar achter een rooster in het dak lonkt de blauwe lucht. Citaat van Pessoa hierbij: ‘Een put die naar de hemel staart’.

Het hele leven, put en hemel, in één beeld. Tijd om zelf te gaan kijken. Na de zomer gaan we weer lezen.

Meer over