Boeken

In een aangenaam springerig ritme vertelt Kathy Page hoe twee mensen hun leven delen ★★★☆☆

Kathy Page brengt de geschiedenis van een lang huwelijk mooi en soms ontroerend in kaart.

Maarten Steenmeijer
Kathy Page Beeld Billie Woods
Kathy PageBeeld Billie Woods

Op de middelbare school had Harry Miles een eigenzinnige literatuurdocent die zijn leerlingen bombardeerde met poëzie van onder meer Tennyson, Yeats en Wordsworth. Harry was als enige van zijn klas gevoelig voor wat gedichten kunnen doen: nieuwe ervaringen openbaren die je leven op een hoger plan tillen. Vooral de liefdespoëzie maakte diepe indruk op hem. ‘Uiteindelijk was de liefde het enige wat ertoe deed’, zo hield de bevlogen docent zijn leerlingen voor (en geef hem eens ongelijk).

Het kan dus geen toeval zijn dat Harry een paar jaar later de vrouw van zijn leven ontmoet bij de uitgang van een bibliotheek. Die plek symboliseert de overgang van de poëtische ervaring van de liefde naar de praktijk van het echte leven. Dat dit niet vanzelf gaat, wordt meteen duidelijk. Evelyn Hill (zo heet ze) is weliswaar ook een lezer, maar zij is meer van proza dan van poëzie. En tot wat zij leest – Rebecca van Daphne du Maurier bijvoorbeeld – voelt zij eerder afstand dan dat ze zich er voluit mee identificeert. Enigszins terughoudend zijn ook haar gevoelens voor Harry. Ze vindt zijn gezelschap aangenaam en is gecharmeerd van ‘zijn aandacht voor haar geluk en welbevinden’, maar er is bij haar ‘geen lijden, geen koorts, geen liefdespijn gelukkig’. Het is al met al voldoende om met hem te trouwen.

Lang huwelijk

Harry’s hooggespannen romantische verwachtingen en Evelyns meer pragmatische, daadkrachtige instelling vormen de rode draad in de geschiedenis van het lange huwelijk (zo’n zeventig jaar) dat de Brits-Canadese schrijfster Kathy Page (63) in Al onze jaren in kaart brengt. Het huwelijk wordt meteen al op de proef gesteld wanneer Harry zich begin jaren veertig aanmeldt bij het Britse leger, dat de Italianen en de Duitsers eronder moet zien te krijgen in het noorden van Afrika. Evelyn blijft achter met een piepjong dochtertje en ziet haar man jarenlang niet. In de brieven die haar met grote tussenpozen bereiken, herkent ze steeds minder de man van wie ze afscheid heeft genomen. Harry raakt op zijn beurt zozeer vervreemd van zijn gevoelens voor zijn echtgenote dat hij zich alleen nog maar herinnert dat hij van haar houdt.

Maar na de oorlog komt het huwelijk goed op stoom en dat geldt ook voor de roman. Harry en Evelyn, allebei geboren en getogen in ‘benauwde Londense straten’, maken een forse sprong omhoog op de maatschappelijke ladder. Hun kinderen gaan naar de universiteit, terwijl Evelyn haar leven lang last houdt van de beperkingen die vrouwen van haar generatie worden opgelegd. Page laat dit soort collectieve historische omstandigheden meeklinken zonder dat ze het particuliere verhaal van Harry en Evelyn overschaduwen.

Opgesloten in hun karakters

Al onze jaren is geen lesje in sociaal-cultureel determinisme, maar het verhaal van twee mensen die niet zozeer opgesloten zitten in hun afkomst, milieu en omstandigheden als wel in hun karakters. Harry is zich daar het meest bewust van. Afgezien van het oorlogsintermezzo is en blijft hij de eeuwig verliefde die gedreven wordt door het idee dat hij zijn stinkende best moet doen om het zijn vrouw naar de zin te maken. En Evelyn is en blijft de felle, eigenzinnige vrouw met dwingende trekjes.

Al onze jaren kent puntige momenten in formuleringen als deze (over Harry’s trouw aan Evelyn tijdens de oorlogsjaren): ‘Hij was seksueel uitgehongerd en dacht van alles. Hij werd al gek van een bloot been, maar dacht tegelijkertijd: van wie is dat been?’ Ook de springerige structuur geeft glans aan de roman, die een fraai ritme heeft dankzij de gaten in de tijd tussen de hoofdstukken. Dat het verhaal zo nu en dan toch hapert, komt doordat Page soms te veel uitlegt en therapeutische clichés niet schuwt (‘Het vinden van een uitweg vereist creativiteit, energie en een perfecte timing’). Het zijn vlekjes op een mooi en bij vlagen ontroerend portret van een lang, lang huwelijk.

null Beeld Cossee
Beeld Cossee

Kathy Page: Al onze jaren. Uit het Engels vertaald door Gerda Baardman. Cossee; 317 pagina’s; € 23,99.

Meer over