Immer op missie voor rechtvaardige zaak

De domineeszoon voelt zich thuis in de linkse kerk. Toch was het voor velen een verrassing dat de advocaat met het keurige imago voorzitter werd van de VARA....

Cees Korvinus (59) heeft altijd meer gedaan dan verdachten verdedigen in de rechtszaal. De topadvocaat werkte mee aan veel televisieprogramma’s en hij was lijstduwer voor GroenLinks tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in 2006. Toch kwam het voor intimi als een verrassing dat hij, na 32 jaar advocatuur, voorzitter is geworden van de VARA. Ruim een week geleden stond Korvinus waarschijnlijk voor het laatst in de rechtszaal.

Eén van zijn grote inspiratiebronnen is de Duitser Otto Schily, oud-minister van Binnenlandse Zaken. In de jaren zeventig zag Korvinus, toen nog met lang haar, Schily aan het werk als advocaat van een lid van de linkse terreurgroep Rote Armee Fraktion. Schily vocht destijds al binnen en buiten de rechtszaal voor betere bescherming van verdachten. Dat werd zijn ideaalbeeld.

Korvinus werd in 1950 geboren in Medan, op het Indonesische eiland Sumatra, waar zijn vader zendingspredikant was. Voor de Tweede Wereldoorlog waren zijn drie zussen geboren, die net als zijn ouders in een jappenkamp hebben gezeten.

Cees is de middelste van de drie jongens die na de oorlog ter wereld kwamen. Hun vader zweeg over het kamp, hun moeder sprak af en toe over positieve ervaringen. Haar motto was: ze hebben ons er niet onder gekregen, maak iets van je leven en geef nooit op.

‘We zijn in een grote mate van soberheid opgevoed’, vertelt zus Dien Korvinus (70), die iets meer dan tien jaar ouder is dan Cees. ‘Mijn broer had toen al de gave van het woord. Op het toneel voerde Cees stukjes op, en hij zong. Net als mijn moeder, die viool speelde, had hij talent voor de bühne. Ze genoten van aandacht en applaus.’

Hij was de lastigste puber. Cees zette zich af tegen zijn vader en tegen het geloof. Op 15-jarige leeftijd zei de domineeszoon dat hij niet meer ‘uit een soort automatisme’ naar de kerk wilde.

Omdat hij ‘mensen wilde helpen’ ging Korvinus rechten studeren. Hij bezocht het linkse Willem Pompe Instituut in Utrecht, waar Ties Prakken les gaf. ‘Hij was eigenwijs’, stelt ze. ‘Over alles had Cees een mening. Hij was erg betrokken, wilde de wereld verbeteren.’

Dien, die ook jurist is, werd rechter. Hun jongere broer Henk is hoofdofficier van justitie in Rotterdam. Voor Cees Korvinus is de advocatuur altijd de enige optie geweest. ‘Ik wilde voor mensen opkomen en onafhankelijk kunnen werken’, zegt hij. ‘Ik heb altijd geprobeerd het gevoel van Rebel with a cause met me mee te dragen. Ik was op een soort missie voor de rechtvaardige zaak.’

Na zijn studie was Korvinus in 1977 een van de oprichters van het Advokatenkollektief Amsterdam-Noord. Als raadsman stond hij demonstranten bij, die waren opgepakt bij kerncentrale Dodewaard. Zijn broer Henk Korvinus: ‘Cees was in staat het beeld snel te kantelen van relschoppers die moesten worden aangepakt naar de overheid die zich diende te verantwoorden voor de harde omgang met demonstranten.’

Maar het ‘kollektief’ raakte verdeeld. Tot woede van kantoorgenoten ging Korvinus steeds meer strafzaken doen. De druppel die de emmer deed overlopen was dat een groep Hells Angels kwam voorrijden, die werd verdacht van verkrachting.

Hij vertrok naar een commerciëler kantoor. Dat werd hem niet in dank afgenomen, zegt oud-collega en hoogleraar strafrecht Theo de Roos. ‘Dat kollektief zag het als verraad, als een keuze voor het grote geld. Dat was onzin, maar ze hebben zijn spullen in een vuilniszak gestopt en bij zijn nieuwe werkgever op de stoep gezet.’

De Roos deelde een kamer met hem in het kantoor Van Asperen, De Roos en Pen. Ook daar vertrok Korvinus, mede omdat het niet mogelijk bleek zijn naam op het bord boven de deur te zetten. ‘Dat was zeker een streven van Korvinus, dat niet werd gehonoreerd. Hij is een man die niet makkelijk in het gareel past’, stelt De Roos. ‘Maar hij is wel heel competent en gedreven. Ik zag met bewondering hoe goed Cees kon opschieten met tbs’ers.’

Korvinus heeft belangrijk werk gedaan voor tbs’ers, meent advocaat Willem Anker. In de jaren tachtig was aan deze groep nauwelijks geld te verdienen. ‘Toch heeft Cees zich enorm sterk gemaakt om de rechtspositie van tbs’ers te verbeteren. De zitting waar de rechter besliste over verlenging van de tbs-behandeling met twee jaar was vroeger binnen een kwartier afgelopen. Maar Cees regelde contra-expertises en hij nam deskundigen mee naar de rechtszaal. Mede dankzij hem zijn het nu volwaardige zittingen.’

Later richtte Korvinus zich meer op drugszaken. Hij verdedigde verdachten in geruchtmakende processen. Een van zijn bekendste cliënten is Etienne U., die werd gezien als rechterhand van maffiabaas Klaas Bruinsma. In hoger beroep werd U. vrijgesproken van drugshandel maar veroordeeld voor belastingfraude.

Op het eerste gezicht passen cliënten als U. niet bij hem. Maar dat is onzin, vindt Prakken. ‘Een advocaat die kiest voor strafrecht, moet zich specialiseren. Er moet brood op de plank, je kunt niet alleen actievoerders verdedigen.’

Gerard Spong noemt Korvinus een fantastische advocaat. ‘Hij heeft een geweldig fingerspitzengefühl voor zwakke plekken in bewijsmateriaal. Hij hield prachtige pleidooien, bijna uit zijn hoofd.’

Advocaat Marcel van Gessel stelt dat Korvinus als geen ander inspeelde op ontwikkelingen in de rechtszaal. ‘Cees was een zittingsdier. Wat daar gebeurt, is onvoorspelbaar, je moet alles op je laten inwerken. Dat deed hij kundig.’

Anker roemt zijn vele optredens op televisie, in actualiteitenprogramma’s en talkshows. ‘Dat was reclame voor de strafrechtadvocatuur. Mede daardoor is het vak acceptabel geworden in de ogen van het grote publiek. Cees was beheerst, hij had een helder verhaal.’

Presentatrice Astrid Joosten maakte met Korvinus de juridische VARA-televisieprogramma’s Het Hof van Joosten en Zestien miljoen rechters. ‘Wat ik zo goed aan hem vond, is dat hij in zijn pleidooi emotionele argumenten gebruikte’, vertelt ze. ‘Cees kon zeggen: mensen, we willen toch niet leven in een maatschappij waarin deze verdachte wordt veroordeeld?’

Het was prettig om met hem te werken, zegt Hanneke Festen, die aanklaagster was in de programma’s van Joosten. ‘Ik heb vreselijk met Cees gelachen.’

Als officier van justitie stond ze ook in de rechtszaal tegenover hem. ‘Hij pleit met zijn hart, met open vizier. Cees komt graag op tv maar hij deed dat alleen als het in het belang was van zijn cliënt. Dat tekent een goede advocaat.’

Ook VVD-Tweede Kamerlid Fred Teeven, oud-aanklager, oordeelt positief. ‘Cees ging tenminste een beetje normaal om met het OM, in tegenstelling tot sommige vakgenoten. Met zo iemand doe je eerder zaken. Hij was geen doetje maar hij viel alleen aan als er reden was om aan te vallen. Dan vocht hij op het scherp van de snede.’

In een grote drugszaak, tegen leden van de Juliëtbende, zorgde Korvinus dat een geheime deal met een kroongetuige boven tafel kwam. De raadsman van de kroongetuige had stiekem een geluidsopname gemaakt van een gesprek hierover met het OM. Toen de aanklager de deal onder ede tegensprak, toverde Korvinus de opname tevoorschijn. De verdachten gingen vrijuit en de aanklager werd vervolgd voor meineed.

Korvinus koestert zijn keurige imago. Hij beklemtoont dat hij zo moest handelen om aan te tonen dat verdachten geen eerlijk proces kregen. Wat hij deed, is volgens hem niet in strijd met zijn beroepsregels.

Eén keer dreigde Korvinus in opspraak te raken. John Engelsma, met wie hij in 1990 een advocatenkantoor was begonnen, kwam onder vuur te liggen vanwege te nauwe banden met cliënten als Klaas Bruinsma. Korvinus heeft Engelsma altijd gesteund, waardoor hij kwetsbaar werd voor kritiek. Ingewijden vroegen zich af of hij zijn ogen sloot voor kwade zaken.

De verwijten verstomden toen Korvinus zonder hem verder ging. Engelsma, die werd verdacht van witwassen, trof een schikking met de fiscus. Hij is nooit vervolgd maar hij trad terug als advocaat.

‘Het was een zware periode voor mijn broer’, zegt Dien Korvinus. ‘Cees heeft zijn loyaliteit lang volgehouden. Dat pleit voor hem.’

Zelf is hij het meest trots op de zaak van Ad Bos, de klokkenluider van de bouwfraude. Korvinus zorgde ervoor dat Bos vrijuit ging en schadevergoeding kreeg van de staat. Tot die tijd had hij Bos, die financiële problemen had, gratis geholpen. ‘Ik beschouw het als kroon op mijn werk dat Bos eindelijk erkenning heeft gekregen.’

Het was een van zijn laatste successen bij Korvinus Abeln Advocaten. Het kantoor ziet hem met lede ogen vertrekken, zegt Carel Abeln. ‘Cees is energiek en nooit chagrijnig. Als er conflicten zijn, zoekt hij een oplossing. Niet omdat hij niet tegen ruzie kan, maar omdat hij dat niet zinvol vindt.’

Hij is ijdel. Maar niet op een verkeerde manier, beklemtonen intimi. Korvinus is zich ervan bewust dat hij charisma heeft en daar maakt hij gebruik van.

‘Cees denkt dat hij veel aankan’, meent zijn broer Henk. ‘Het is typerend voor hem dat hij geen moment heeft getwijfeld toen hij werd gevraagd door de VARA. Hij vond het vanzelfsprekend dat hij geschikt is. Hij kan het ook, denk ik. Maar ik vind het knap dat hij zo reageerde.’

In oktober is Cees Korvinus bij de VARA begonnen. Na de kerstvakantie heeft hij zijn introductieperiode van honderd dagen afgerond. Zijn beleid wil hij nog niet prijsgeven. Wel beaamt de domineeszoon dat hij zich thuis voelt in de linkse kerk, die hij zelf liever ‘progressief’ noemt.

Hij heeft lef en hij kan mensen inspireren. Maar op zijn kantoor gaf hij leiding aan 35 mensen, terwijl er honderden bij de VARA werken. Kan hij dat wel?

‘Hij is gewend aan het werken met grote ego’s en hij kan goed onderhandelen’, stelt hoogleraar De Roos. ‘Dat kan goed van pas komen in de Hilversumse slangenkuil.’

Zijn zus Dien is bezorgd. ‘Ik probeer hem af te remmen. Cees is een echte familieman, die dol is op zijn gezin. Hij heeft zes kinderen: drie jongens en drie meisjes. Die hebben zijn aandacht ook nodig.’

Met de kinderen uit zijn eerste huwelijk, 26 en 28 jaar oud, heeft hij goed contact. Bij zijn tweede vrouw kreeg hij vier kinderen; de jongste is 4, de oudste 11.

‘Hij stort zich nu in een nieuwe, boeiende wereld’, zegt zijn zus. ‘Maar hij heeft het al zo druk. Dus ik zeg af en toe tegen Cees: pas op, niet al je kruit verschieten.’

Meer over