‘Ik wil dat de hele wereld weet van deze tragedie’

Twee Hollywood-sterren verbinden zich aan de kleine productie Bordertown over honderden onopgeloste moorden in Mexico. ‘Het gaat om aandacht voor deze zaak.’..

Van onze medewerker Jan Pieter Ekker

‘Toen ik het script las, kon ik het niet geloven. Hoe meer mensen ik sprak, en hoe meer ik te weten kwam over het onderwerp, des te verantwoordelijker voelde ik me. Het is zo onrechtvaardig. Er moest iets gebeuren, en ik wilde graag mijn steentje bijdragen.’

In 1998 vroeg de Mexicaans-Amerikaanse regisseur Gregory Nava aan Jennifer Lopez of ze een onderzoeksjournaliste wilde spelen in zijn film Bordertown – ze hadden eerder samengewerkt aan de muziekfilm Selena. Het was een gok: Bordertown, gesitueerd in de Mexicaanse grensstad Juárez, waar de afgelopen jaren honderden jonge vrouwen zijn verkracht, verminkt en vermoord, leek niet echt te passen bij het imago van de superster. Maar ze zei onmiddellijk ja. ‘Ik wil dat de hele wereld weet van deze tragedie. Ik wil de Mexicaanse regering dwingen om de schuldigen aan te pakken’, vertelde de zangeres en actrice eerder dit jaar op het filmfestival van Berlijn, waar Bordertown in wereldpremière ging.

Bordertown laat zien dat de slachtoffers van de moordpartijen werkneemsters zijn van de assemblagefabrieken, maquiladoras, van (vooral Amerikaanse) multinationals die profiteren van de lage lonen en belastingvoordelen in Mexico. Wie er precies achter de moorden zit, blijft onduidelijk. Er zijn speculaties over serie- en lustmoordenaars, orgaanhandelaren en makers van snuff movies (films waarin mensen daadwerkelijk worden gedood).

Dat de film de competitie haalde van het prestigieuze festival, deed menig wenkbrauw fronsen. Berlijn mag dan een voorliefde hebben voor politiek geëngageerde films, de internationale pers concludeerde vilein dat Bordertown géén Erin Brockovich is, en regisseur Nava zeker geen Steven Soderbergh. En inderdaad: Lopez – groot geworden met rollen in romantische komedies als Shall We Dance en Jersey Girl – is ook geen Julia Roberts. Toch was er voor haar een prijs: de Artists for Amnesty Award van Amnesty International. ‘Ik kreeg de prijs uit handen van José Ramos Horta, winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede. Dat is me meer waard dan een acteerprijs.’

Geen Amerikaanse studio was bereid geld in Bordertown te steken. Uiteindelijk besloot Lopez de film zelf te produceren. ‘Het is geen Lord of the Rings of Star Wars; Bordertown is een kleine productie. De financiers zijn allang blij als ze hun geld terugverdienen; dan moet hij het heel goed gaan doen. Geld is niet het belangrijkste. Het gaat om bewustzijn, om aandacht. De Mexicaanse regering probeert de zaak al jaren in de doofpot te stoppen. Er moet een nieuw onderzoek komen naar de moorden. Daar zou de pers over moeten schrijven in plaats van over mij. Ik beklaag me niet. Maar het is een feit: als de helft van wat er over mij geschreven wordt waar zou zijn, dan zou ik nooit in Hollywood kunnen werken.’

Een ster zijn heeft ook voordelen, erkent Lopez. Ze trok persoonlijk Antonio Banderas over de streep, nadat die regisseur Nava in eerste instantie nee had verkocht. Banderas: ‘Jennifer was heel vasthoudend. Ze stuurde me pakketjes met foto’s van de teruggevonden meisjes en stukken van hun kleren. En brieven van hun moeders. ‘We hebben grote namen nodig’, stond erin. ‘Iemand moet ons helpen.’ Toen kon ik geen nee meer blijven zeggen.’

Een tweede cameraploeg heeft met een digitale camera opnamen gemaakt in Juárez; voor Lopez en Banderas was het er veel te gevaarlijk. Lopez: ‘Nava kreeg doodsbedreigingen, één crewlid werd opgepakt en er zijn filmrollen gestolen uit een hotelkamer. De politie deed niets. We hebben gewapende bewakers moeten inhuren.’ Banderas: ‘Ik ben in New Mexico banger voor de politie dan voor de meeste mensen die door de politie gevangen worden gezet.’

Banderas speelt een dappere journalist van een kleine, onafhankelijke Mexicaanse krant, die als enige bericht over de verdwijningen. De acteur is duidelijk over zijn bijdrage. ‘Ik was slechts twee dagen op de set. Jullie mogen ervan vinden wat jullie willen. Echt. Dat maakt me niets uit. Als jullie er maar voor zorgen dat deze smerige zaak onder de aandacht komt.’

Meer over