Ik, God en mijn oma

Zonder het te weten een Playboy-riem om


Vrouwen hebben het graag over zichzelf, in de stripwereld. Autobiografische beeldverhalen van vrouwelijke auteurs worden in binnen- en buitenland in straf tempo uitgebracht en vinden hun weg naar nieuwe doelgroepen, want nog niet zo lang geleden werden strips alleen door mannen gelezen. Wat veel van die autobiografieën gemeen hebben, is dat er een vergrootglas hangt boven het miniemste detail. Begin jaren negentig begon dat al bij Barbara Stok, leading lady in het genre, je ziet het nu overal.

Hokjesdenken van Sandra de Haan geeft ons een blik in haar 'stripdagboeken', die bestaan uit onder meer 80 pittige dialogen, 650 uur televisiekijken, 300 gram betweterij en 250 gram kleine ergernissen: de receptuur is afkomstig van de tekenares zelf. 'Lifecasting' heet een hoofdstuk waarin De Haan zich ergert aan bloggers die hun volgers lastigvallen met de onbenulligste dingetjes uit hun bestaan. 'Foto's van andermans leven. Hoe saai wil je 't hebben?' Met een ironische draai laat ze vervolgens foto's zien van haar konijn, werkkamer en vakantie in East Anglia. Dat kan ze iedereen aanraden. 'Maar dat doe ik dus niet. Want het moet nu maar eens afgelopen zijn met die onzin.'

In juni gaf Arnon Grunberg in Haarlem een lezing over de autobiografische strip, waarin hij constateerde dat veel tekenaars de neiging hebben om hun zelfkritiek zo vorm te geven dat ze er schattig door worden. Ze pleiten zich vrij. Een maand eerder verscheen een aan de graphic novel gewijde special van Frame, tijdschrift voor literatuurwetenschap, waarin Yasco Horsman beschrijft hoe lastig het is om als escapistisch pulpmedium te evolueren naar een literaire vorm. 'Het beeld vergeet niet waar het geweest is' en het schattige schemert door het serieuze heen.

Ik, God & mijn oma is de titel van de eerste graphic novel van Edith Kuyvenhoven, en volgens de flaptekst is ze nu al van plan om tot in het bejaardentehuis door te gaan met het tekenen van autobiografische strips. Verwar dit werk niet met Ik ben God van collega-stripmaker Gerrie Hondius, waarin een vrijgezelle dertiger de godsdienstige waarden uit haar jeugd onderzoekt, en haar one night stands. Bij Kuyvenhoven is God vooral de grote held van haar oma, en alles wat oma zegt en doet is schattig. Dat ze uit zuinigheid haar boterhamzakjes in de was doet. Dat ze zonder het te weten een riem met het Playboy-logo om heeft. Dat ze in haar leven weinig seks zal hebben gehad. Alles even lief, inclusief de kinderlijke tekenstijl. Inclusief ook de erotiek, die uit alle kieren van het boek lekt. Edith en haar zus zitten in de auto. Zus 1: 'Wat is jouw ultieme gevoel van vrijheid?' Zus 2: 'Op vakantie met deze Nissan Micra uit 1992. Naast seks op de keukentafel natuurlijk! En dat van jou dan?' Zus 1: 'Een zak chips helemaal leeg eten zonder dat iemand er iets van zegt.'

Groots en meeslepend zullen wij leven.


* * *

Sandra Haan: Hokjesdenken. Zone 5300; € 17,50. ISBN 978 94 9036202 7.



* *

Edith Kuyvenhoven: Ik, God & mijn oma. Catullus; € 11,90. ISBN 978 90 7875337 7.


Meer over