IFFR: Het jonge talent komt weer uit Azië

De meesterfilmer wordt voor het filmfestival in Rotterdam overgevlogen uit Rusland. En de ‘Turkse golf’? ‘Nee.’

De Koreaanse regisseur en diens actrice staan naast elkaar op het podium voor de afgeladen Rotterdamse bioscoopzaal. Allebei een mutsje op. Klein, jong, verlegen en giechelig. Hun debuutfilm is zojuist in première gegaan, nu beantwoorden ze wat vragen. ‘Mag ik wat zeggen’, roept een man uit het publiek tegen de regisseur. ‘Ik vind u een klootzak.’

De man, van middelbare leeftijd, vervolgt: ‘U woont in zo’n schitterend land, en dan maakt u daar zo’n nare film over.’

De film, Breathless, volgt een gangster die over straat loopt. Hij, boos, spuugt op een willekeurig schoolmeisje dat hem passeert. Zij, nu ook boos, scheldt hem uit. Hij scheldt terug. Zij slaat met vlakke hand in zijn gezicht. Hij mept haar met een harde vuistslag tegen de grond, knock-out. En vervolgens raken de twee bevriend.

Die cute meet (de Hollywood-term voor een ontmoeting tussen twee filmgeliefdes) moet een van de onwaarschijnlijkste zijn in de filmgeschiedenis. Breathless is het bloederige debuut van de Koreaanse regisseur, scenarioschrijver en acteur (hij speelt zelf de gangster) Yang Ik-June, en de speelfilm dingt mee naar een Tiger-award in de competitie van het International Film Festival Rotterdam.

De kans dat deze film – een van de aardigste van de tot nu toe vertoonde Tiger-kandidaten – ooit te zien zal zijn in de reguliere Nederlandse bioscoop lijkt uiterst klein. Breathless is een gangsterfilm die nooit een gangsterfilm wordt, en ook al geen liefdesfilm. Vindt maar eens een distributeur voor een dik twee uur lange film waarin elke dialoog eindigt in monotoon en langgerekt Koreaans gevloek. Waarin de kijker wordt gevraagd het vele geweld te veroordelen, maar ook empathie te voelen voor het onsympathieke hoofdpersonage. Toch slaagt Yang Ik-June goeddeels in zijn opzet, en zitten er na afloop niet enkel verontwaardigde, maar ook ontroerde festivalbezoekers in de zaal.

Na het eerste weekeinde van de 38ste editie van het IFFR tekent zich een bekend patroon af: het jonge talent komt vooral uit Azië, en de meesterfilmer wordt ingevlogen vanuit Rusland. Vorig jaar de stugge Sokoerov (die geen interviews toestond), dit jaar de niet minder stugge Balabanov (die een hekel heeft aan festivals en wegens visa-problemen eigenlijk niet wilde komen). Dat het IFFR in Azië en Rusland goede contacten heeft, lijkt daarbij aannemelijker dan de veronderstelling dat er in andere oorden geen filmauteurs opstaan.

De filmliefhebber die zelf wil ontginnen, kan terecht bij de Young Turkish Cinema. In dit programma wordt onderzocht in welke mate Turkije als filmland in de lift zit. Mag er al van een ‘Turkse golf’ worden gesproken? ‘Nee’, meent de jonge Turkse filmer Seyfi Teoman (1977). Als regisseur van de vorig jaar op verschillende festivals bekroonde debuutfilm Summer Book (ook in Rotterdam te zien), maakt hij deel uit van de filmvoorhoede van Turkije, maar hij vindt het nog te vroeg om te spreken van een ‘coherente beweging’. Teoman nam afgelopen zaterdag in Rotterdam deel aan een speciaal, vooral door Turken bijgewoond debat over de Turkse cinema. Vijftien jaar geleden was de arthousefilm er nog zo goed als dood. Teoman roemt de regisseurs van de generatie voor hem, die toen uit eigen zak geld in films staken, en soms ook bankroet gingen. ‘Zij schiepen een weg voor ons.’

De Nederlandse film stelt internationaal weinig voor, constateerde festivaldirecteur Rutger Wolfson vorige week nog, als bruggetje in zijn openingsspeech. Toch zijn er in Rotterdam enkele interessante nieuwe Nederlandse films te zien. Zoals Het laatste gesprek, waarin 25 aan een auto bevestigde camera’s – in één take – vastleggen hoe actrice Johanna ter Steege een telefoongesprek voert.

Het Rotterdamse festivalpubliek (volgens filmblad Variety ‘verbazingwekkend trouw’) lijkt zich ondertussen niet druk te maken om een discussie over filmlanden. De tussenstand voor de Publieksprijs kan bijna niet eclectischer. En op één staat – zoals dat gaat – gewoon een Amerikaanse film. Rachel Getting Married, van Jonathan Demme, de maker van The Silence of the Lambs.

Zie ook Cinema.nl

Het Internationaal Filmfestival in Rotterdam (ANP) Beeld
Het Internationaal Filmfestival in Rotterdam (ANP)
Meer over