Humanisten veroveren zendtijd

De seculiere omroep Human krijgt vanaf 1 september meer zendtijd van het Commissariaat voor de Media. Het cadeau is welkom, volgens directeur Bert Janssens....

Door Thijs Hartveld

De eerste ‘oorlog’ werd verloren, de tweede is gewonnen: omroep Human krijgt meer zendtijd. Televisie gaat van 25 naar 58 uur en radio van 78 naar 175 uur. ‘Uiteraard zijn we daar erg blij mee’, zegt Bert Janssens, directeur van Human. ‘Voor ons kwam het als een verrassing. We hadden het gehoopt, maar niet verwacht.’

Vijf jaar geleden liet het Commissariaat voor de Media (CvdM) weten dat het er niet in zat, meer zendtijd. Waarom nu wel? ‘In tegenstelling tot vijf jaar geleden hebben we nu beter aan kunnen tonen dat onze achterban groot genoeg is.’

Human vertegenwoordigt het humanisme in Nederland. Sinds 1989 maakt de omroep televisie- en radioprogramma’s, internet en nieuwe media in opdracht van het Humanistisch Verbond. Vooral televisiedocumentaires komen van de omroep vandaan en wat betreft radio is de omroep bekend van OBA Live. Daarnaast maakt Human ook drama, zoals de telefilm Skin. Een ander bekend tv-programma is De Vloer Op.

Zelfbeschikking staat centraal bij de seculiere omroep. ‘We proberen altijd mensen te volgen die een bepaalde ontwikkeling meemaken’, legt Janssens uit. ‘Normen en waarden komen op het spel te staan en de vraag is vervolgens: hoe gaan ze ermee om?’

Vijf jaar geleden diende de Humanistische Omroep al een verzoek in bij het CvdM voor meer zendtijd. Dat werd niet gehonoreerd. ‘Ja, die oorlog hadden we verloren. Pijnlijk, want er moesten mensen ontslagen worden. Op basis van dat verlies zijn we gaan denken hoe het beter kon. Dat is nu gelukt.’

Het CvdM geeft niet zomaar meer zendtijd weg. Het commissariaat deelt de zogenoemde 2.42-omroepen in drie klassen in, afhankelijk van de grootte van de achterban. De hoeveelheid zendtijd die een omroep krijgt, hangt af van de plaatsing in een bepaalde klasse. Klasse A krijgt meer tijd dan klasse C.

In 2004 kwam Human in de laagste groep terecht. Dat wil zeggen dat het CvdM destijds van mening was dat Human minder dan 500 duizend personen aanhang had.

‘Aan de hand van verschillende onderzoeken, uitgevoerd door onder andere het Sociaal Planbureau en Motivaction, hebben we kunnen bewijzen dat we wél een grote achterban hebben.’

In 2007 voerde Veldkamp/TNS NIPO een onderzoek uit namens het Rooms-Katholiek Kerkgemeenschap (RKK). Daaruit bleek dat er ruim een miljoen humanisten in Nederland moeten zijn. Het commissariaat verwierp de uitkomst deels, vanwege een verkeerde vraagstelling.

Een onderzoek dat Human en Het Humanistisch Verbond in 2008 zelf uit lieten voeren door onderzoeksbureau Motivaction werd betrouwbaarder geacht. Uit een webmeting van ruim 9.500 respondenten tussen 18 en 65 jaar bleek dat er 550 duizend humanisten in Nederland moeten zijn. Genoeg om in klasse B te komen en zo meer zendtijd te krijgen.

Janssens wil onder meer de samenwerking met Europese zenders als Arte en BBC verbeteren. Programmamaakster Eveline van Dijck hoopt een nog betere invulling aan haar werk te kunnen geven. ‘We kunnen projecten nu met meer aandacht aanpakken. Eerst moesten we ontzettend inkorten. Naast nieuwe programma’s maken, kunnen we vanaf september ook bestaande programma’s een beter vervolg geven door crossmediaal te werken. We hebben veel te vertellen, zonder dat we ons willen opdringen.’

Of ze al nieuwe programma’s bedacht heeft, vindt Van Dijck een voorbarige vraag. ‘Ik heb altijd een hoop ideeën, maar we moeten even kijken wat we precies gaan doen.’

Volgens Janssens is het toekennen van meer zendtijd aan Human naast een welkom cadeau, een maatschappelijk signaal. ‘Het debat is op dit moment gegijzeld door mensen met een religieuze overtuiging.’

Er is echter ook een ander geluid, meent hij. ‘Niet-religieuzen zijn niet zo goed georganiseerd en worden daarom vaak niet serieus genomen. De toekenning van meer zendtijd zie ik als een kleine bijdrage om dit te veranderen. Het is tevens een aanleiding om te onderzoeken hoe seculier Nederland in elkaar zit. Daar is naar mijn mening te weinig zicht op.’

Meer over