Hollandse handel domineert op KunstRai

Paul de Reus was de gelukkige. De in 1963 geboren beeldhouwer en tekenaar sleepte op de Amsterdamse KunstRai, die dinsdagavond door staatssecretaris Rick van der Ploeg werd geopend, de West Art of Now Award in de wacht....

Van onze verslaggeefster Lucette ter Borg

Hem gunden ze de vijftienduizend gulden van de aanmoedigingsprijs het meest. Ze passeerden daarmee de verstilde foto's van Yael Davids, de zingende landschappen van Koen Vermeule en de kwetsbare reuzinnen van Elka Oudenampsen. Een moeilijke keuze.

De tien genomineerden voor de prijs zijn geen van allen onbekenden in het Nederlandse circuit van galerie- en groepstentoonstellingen. En zeker De Reus heeft al een respectabele staat van dienst in binnen- en buitenland opgebouwd. Maar waarom mopperen? Het niveau van de uitverkorenen lag dit jaar hoog, hoger dan vorig jaar.

Zo was er op de hele KunstRai dit jaar meer interessante kunst te zien dan bij de voorgaande editie. Dat heeft ongetwijfeld te maken met de aanwezigheid van het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst, dat om de twee jaar op de beurs een overzicht toont van kunstenaars die een startstipendium ontvingen. Dit keer is een meer dan royale ruimte ingericht voor 143 kunstenaars die op z'n hoogst tweeënhalf jaar geleden de academie verlieten.

Vlak naast gerenommeerde handelaren als Frans Jacobs, waar klassiek-modernen als Gustave Klimt en Marc Chagall voor meer dan een ton verkocht worden, broeit nu die anarchistische brij van stijlen, technieken en vormen, die het fonds ondersteunt. De voorbeelden van 'grotere' hedendaagse kunstenaars zijn hier en daar duidelijk te herkennen. Vooral de 'onderbroeken- en anti-helden-fotografie' is sinds Rineke Dijkstra niet meer weg te denken uit fotograferend Nederland. Zag je eerst vooral meisjes, nu wagen ook steeds meer jongens zich in lullige slips, of zelfs zonder. Maar ach, wat geeft een beetje afkijken, als het zo'n vrolijk beeld als van Jeanette van Raaij kan opleveren?

Van Raaij maakte een 'overlevingskamerjas', een mobile home à la Joep van Lieshout. Trek de jas aan en je hebt een gerieflijke bank en een poef tot je beschikking die je overal waar je gaat, volgen. Van Raaij haalde nog een grapje uit. Ze fotografeerde zichzelf (?) in haar kamerjas-ameublement en verwerkte die foto's in een opklapbaar schoudertasje. Hup, op pad met je kamer.

Ook de kunstenaars van de galeries die op de afdeling Art Amsterdam staan - traditiegetrouw de meest avantgardistische hoek op de KunstRai - zorgen voor de juiste hoeveelheid bijzonderheden. Art Affairs ruimde de stand in voor de fragiele berkenbast-, zaden- en grasschilderingen van de al wat oudere kunstenaar Herman de Vries. Dirk Vermeulen van de Praktijk vulde alle muren van zijn stand met de schilderijen en tekeningen van de relatief onbekende Rik Meijers.

Meijers doet in zijn hybride gebruik van pailetten, uitgeknipte en bekraste fotootjes, gulle lagen lakverf en gekleurde stoffertjes een beetje denken aan de Britse Turner-prize winnaar Chris Ofili. Maar waar Ofili kiest voor meer, kiest Meijers voor minder. Zijn geëxalteerdheid is beheerst, zoals we het in Nederland graag zien.

Goedkoop zijn de schilderijen van Meijers niet. Voor de bijna negenduizend gulden die Vermeulen ervoor vraagt, kun je op de beurs ook een echte Julian Schnabel aanschaffen - 'unieke' stukken grafiek, want door de schilder bespat met een pannetje verf. En dan houd je nog geld over om bij galerie Snoei bijvoorbeeld een cowboyfoto van Risk Hazekamp te kopen (1750 gulden), en bij Oele een zeefdruk (25 gulden) van Antoine Berghs en Pieter Bijwaard.

De Amerikaan Schnabel is opmerkelijk genoeg een van de weinige buitenlandse kunstenaars op de beurs. Steeds meer wordt de KunstRai een bij uitstek Nederlandse aangelegenheid. Van de 160 galeries en kunsthandels die dit jaar meedoen, komt maar een dozijn uit het buitenland. En zelfs wie van over de grens komt, neemt het liefst zijn eigen Nederlandse kunstenaar mee.

Meer over