Holland Festival gaat op zoek naar grenzen

Naar welke voorstellingen kijkt artistiek directeur Ruth Mackenzie zelf uit dit jaar?

Hein Janssen
null Beeld Linda Stulic
Beeld Linda Stulic

'Eigenlijk hou ik helemaal niet van overkoepelende thema's voor een festival, die zijn vaak zo bedacht. En bovendien: je bent altijd afhankelijk van wat de kunstenaars maken. Ik vind het avontuur en de reis binnen zo'n festivalprogramma interessanter.'

De Britse Ruth Mackenzie is nu twee jaar artistiek directeur van het Holland Festival (HF). Aan de vooravond van de 69ste editie, die zaterdag begint, wil ze wel kwijt dat de editie van 2016 deels in het teken staat van Europa en zijn grenzen. Letterlijk en figuurlijk. Naar het HF komen kunstenaars uit onder meer Estland en Oekraïne. Figuurlijk: er komt een orkest bestaande uit Syrische vluchtelingen die elkaar in Amsterdam voor het eerst sinds 2010 weer treffen.

Mackenzie: 'Edgy is een begrip dat dit festival het best samenvat. Het betekent zowel de grens opzoeken als dat het programma ook een beetje provocatief moet zijn. Ik ben bijvoorbeeld blij dat we de voorstelling Ça ira (I) Fin de Louis van Joël Pommerat hebben. Die gaat niet over de Franse Revolutie, maar over de democratie van nu. Actueel, gezien het Oekraïnereferendum hier en de Brexitdiscussie in mijn eigen land. Is dit democratie of waanzin? Dat kun je je afvragen.'

Wat Mackenzie ook belangrijk vindt, is dat haar festival een internationale etalage is waarin voorstellingen of kunstenaars zichzelf kunnen presenteren aan een groot publiek. Als voorbeeld noemt ze de Oostenrijkse componist Olga Neuwirth en het Nederlandse theatercollectief Wunderbaum. 'Neuwirth is een grootheid en gaat zeker behoren tot de belangrijkste componisten van de 21ste eeuw. Maar in Nederland kent bijna niemand haar en wordt haar muziek zelden gespeeld. Bij Wunderbaum is het andersom: in Nederland al jaren gewaardeerd, maar nog niet echt tot het buitenland doorgedrongen. Dat moet veranderen, want ik vind Wunderbaum origineel, serieus, eigenzinnig en een tikkeltje gek.'

De mix van bekende, grote namen als Tanztheater Wuppertal van Pina Bausch en onbekende grootheden als de Braziliaanse theatermaakster Christiane Jatahy is onder Mackenzie een constante in de programmering. Ze wil echter ook een vervolg geven aan artiesten die het HF bij het Nederlandse publiek introduceerde: 'Vorig jaar was Jatahys Tsjechovbewerking What if they went to Moscow? een van de grote verrassingen, dit jaar komt ze terug met The Walking Forest, een theaterinstallatie gebaseerd op Shakespeares Macbeth. Jatahy is nu overigens artist-in-residence in Théâtre Odéon in Parijs, dus haar werk wordt nu overal als bijzonder gezien.'

Holland Festival

Het Holland Festival opent met de theaterklassieker Die Stunde, maar dan in een bewerking van het veelgevraagde Letse regisseursduo Ene-Liis Semper en Tiit Ojasoo. De Volkskrant volgde hen tijdens een eerdere opvoering en zag ineens Sinterklaas en Zwarte Piet opduiken.

Mackenzie woont deels in Londen en deels in Amsterdam - 'heerlijk op het KNSM-eiland, waar je zomers in het IJ kunt zwemmen'. Haar contract bij het HF loopt tot eind 2018. De functie van artistiek leider noemt ze 'de beste baan die je kunt hebben, omdat het festival avontuurlijk is en risico's durft te nemen'. Waar ze zelf naar uitkijkt is The Encounter van acteur-regisseur Simon McBurney, dat eerder dit jaar een groot succes was in Engeland. 'Alle shows waren uitverkocht en zelfs Brad Pitt en Angelina Jolie zijn komen kijken.'

Verder tipt ze uiteraard de Proms - de slotdag van het festival waarop in het Concertgebouw zes concerten achter elkaar worden gegeven door uiteenlopende muzikanten, solisten en orkesten. 'Voor 10 euro kun je naar een concert, voor 40 euro naar alle zes. Geweldig toch! Als je maar één dag hebt om naar het HF te gaan, dan moet je naar de Proms.'

Meer over