opera

Hoe Anansi the stories of the world bevrijdde is een uitbundige samenwerking die verzandt in een bonte kermis ★★☆☆☆

Aan de performers ligt het niet, maar de boodschap van de makers komt lastig tot leven.

Annette Embrechts
Katia Ledoux als Makuba en Zwakele Tshabalala als Anansi in ‘Hoe Anansi the stories of the world bevrijdde’ door De Nationale Opera en Het Nationale Ballet.  Beeld Bart Gietens
Katia Ledoux als Makuba en Zwakele Tshabalala als Anansi in ‘Hoe Anansi the stories of the world bevrijdde’ door De Nationale Opera en Het Nationale Ballet.Beeld Bart Gietens

Het belooft vanaf tel één een vrolijk en uitbundig feestje te worden. Percussionist Carlo Hoop trommelt een kleurrijk gezelschap van ruim veertig artiesten het grote podium op van de Nationale Opera en Ballet. Hiphoppers, orkestmusici, operazangers, balletdansers, breakers en een dj stromen toe vanuit de zaal, de coulissen, het balkon. Met een gezamenlijk gezongen Ashanti-Twi-lied beginnen ze de nieuwe familieopera van De Nationale Opera en Het Nationale Ballet: Hoe Anansi the stories of the world bevrijdde. Maar hoe energiek en enthousiast die veelkleurige samenwerking ook wordt ingezet, de meerstemmigheid verzuipt langzaam in een bonte kermis.

Katia Ledoux als Makuba en op de achtergrond Zwakele Tshabalala als Anansi.  Beeld Bart Gietens
Katia Ledoux als Makuba en op de achtergrond Zwakele Tshabalala als Anansi.Beeld Bart Gietens

Dat ligt zeker niet aan de performers. Die doen waar ze goed in zijn, van de balletdansers van de Junior Company, grossierend in luchtige duetten, pirouettes, spagaten en sprongen, tot de hiphoppers die geregeld op hoofd en hand naar het midden van de kring spinnen. Operazanger Zwakele Tshabalala maakt van fabelspin Anansi een blijmoedige hosselaar. En Katia Ledoux eist als zijn vrouw Makuba – met luide stem de zaal ophitsend – haar aandeel op in zijn overwinning op de machtige tijger Tigri. Deze tegenstander houdt in zijn paleis alle verhalen gevangen en beslist zo wie en wat geschiedenis schrijft, met flair vertolkt door Agris Hartmanis. Maar de boodschap van de grote groep makers komt in de zachtaardige regie van Kenza Koutchoukali lastig tot leven. De enige die iets van de pijn achter het libretto tot uitdrukking brengt is sopraan Claron McFadden. Als begeerde en voormalig tot slaaf gemaakte Princess Vixen besluit zij af te zien van de race om een plek aan de tafel van de (witte) macht. Haar gezongen solo’s vanaf balkon en stoelrijen raken een gevoelige snaar.

Maarten van Hinte mengt in zijn libretto het Surinaams en West-Afrikaanse perspectief op Anansi. Deze fabelspin wil de verzameling ‘tori's’ bevrijden uit het tijgerpaleis, zodat alle orale vertellingen (waarin persoon, plek en tijd mee resoneren) kunnen uitvliegen. Maar Anansi is ook een miniboef; in de buurt van de baas denkt hij aan eten in plaats van aan zijn hulptroepen.

Probleem is dat Van Hinte de personages in gezongen dialogen te veel laat uitleggen, vaak over zichzelf in de derde persoon. Dat belemmert de voortgang van de dierlijke bevrijdingsactie. Soms deelt Van Hinte onnodige sneren uit naar culturele diversiteitspolitiek, zoals de spottend beschreven paleisvoorbereiding ‘van de viering van wederzijdse liefde, respect en inclusie’.

Van Neo Muyanga’s muziekcompositie blijven vooral de kwetterende motieven voor dwarsfluit bij, wanneer de gevangen verhalen worden vergeleken met gekooide vogels. En natuurlijk scratcht de onvermijdelijke dj ook nog een nummertje. Choreograaf Shailesh Bahoran heeft alle soorten hiphopmotoriek erin gefietst die hij in zijn volle Hindoestaans-Surinaams-Nederlandse rugzak meedraagt. Ook de veelkleurige kostumering lijdt onder overdaad. Topjes, tutu’s en trainingsbroeken schreeuwen om aandacht naast bewust botsende creaties vol Afrikaanse prints. En dan vliegen die dansers ook nog wijdbeens voorbij of rollen ze als horzels binnen op lichtgevende skates. Zo kan een bonte smeltkroes ook te veel van het goede willen.

Zwakele Tshabalala als Anansi, met het ensemble en achter hem Carla Nahadi Babelegoto als Sisa Leopard en Claron McFadden als Princess Vixen.  Beeld Michel Snater
Zwakele Tshabalala als Anansi, met het ensemble en achter hem Carla Nahadi Babelegoto als Sisa Leopard en Claron McFadden als Princess Vixen.Beeld Michel Snater

Hoe Anansi the stories of the world bevrijdde

Opera

★★☆☆☆

Door De Nationale Opera en Het Nationale Ballet. Libretto: Maarten van Hinte. Compositie: Neo Muyanga. Regie: Kenza Koutchoukali. Choreografie: Shailesh Bahoran.

13/11, Nationale Opera & Ballet, Amsterdam. Aldaar op 20 en 21/11 en voor scholen op 26/11

Meer over