Hitlerfilm trekt volle zalen in Duitsland

Ruim zeventig jaar na zijn dood trekt Adolf Hitler weer volle zalen in Duitsland, bioscoopzalen welteverstaan. De film Er ist wieder da, naar het in 2012 verschenen gelijknamige boek van Timur Vermes, staat al weken met afstand bovenaan de bezoekersstatistieken van Duitse filmhuizen.

Regisseur David Wnendt (R) en de acteurs Oliver Masucci (C) en Katja Riemann (L) op de rode loper tijdens de première van
Regisseur David Wnendt (R) en de acteurs Oliver Masucci (C) en Katja Riemann (L) op de rode loper tijdens de première van "Er ist wieder da" in Berlijn.Beeld afp

Al 1,7 miljoen Duitsers zagen de door David Wnendt geregisseerde komedie over Adolf Hitler, die in het voorjaar van 2014 verfomfaaid wakker wordt op een parkeerplaats, na een winterslaap van 69 jaar. Hij gaat aan de wandel door het 21e-eeuwse Berlijn.

In de openingsscene van Er ist wieder da (Daar is hij weer), merkt de Führer tot zijn ongenoegen dat niemand de Hitlergroet brengt en verbaast hij zich over het multiculturele Duitsland. Dus begint Hitler, overtuigend gespeeld door Oliver Masucci, zich te bezinnen op een plan om de wereld opnieuw te veroveren met zijn ideeën. Dat lijkt te lukken, door een carrière als succesvolle talkshowhost.

Belangrijkste conclusie uit de volle zalen: Duitsers kunnen en willen lachen om Hitler. En dat is tamelijk nieuw. In Duitsland is de 'normalisering' en ook de commercialisering van Hitler een betrekkelijk jong fenomeen.

Nauwelijks debat

Minstens zo opvallend is het dat Er ist wieder da - boek noch film - nauwelijks een debat losmaakt. Dat was anders toen in 2007 de eerste satirische Hitlerfilm uitkwam, Mein Führer, over een depressieve Hitler bij een Joodse psychiater. Was dit Hitler-satire over de rug van de Holocaust?

Het boek Er ist wieder da kreeg elders in Europa, waar al tientallen jaren grappen over Hitler worden gemaakt, de kritiek dat het op het saaie af braaf is. Bij de film ligt dat iets anders, omdat delen semi-documentair gefilmd zijn. Masucci ging als Hitler de straat op om te zien hoe niet van tevoren ingelichte Duitsers op hem reageren. En dat is, tot schrik van de acteur, meestal positief.

Hitlergroet

Hij werd omhelsd. Neonazi's brachten zonder aarzeling de Hitlergroet. Ook gingen veel mensen met 'Hitler' in gesprek over hun kritiek op bondskanselier Angela Merkel. Dat geeft Er ist wieder da een onheilspellende dubbele bodem - ze zouden zo weer in zijn armen rennen.

De titel 'Daar is hij weer' suggereert dat Hitler ooit helemaal weg was uit het Duitse bewustzijn. Maar de interesse lijkt de laatste jaren zelfs gegroeid. Er komt een jeugdboek aan en RTL werkt aan een televisieserie over de jonge jaren van Der Führer.

Er ist wieder da is vanaf 28 november te zien in Nederlandse bioscopen.

Een billboard van de Duitse film 'Er ist wieder da' in Berlijn. Beeld afp
Een billboard van de Duitse film 'Er ist wieder da' in Berlijn.Beeld afp
Meer over