Het verleden spreekt

Ik hou van dingen die pijn doen

Zijn eerste zinnen waren altijd al goed. Deze keer ook weer. 'Op een heldere, warme middag, ongewoon warm voor begin december, kwam Brandon Trescott uit de Chatham Bars Inn op Cape Cod en stapte hij in een taxi.' Daarvóór een citaat, geleende taal, maar treffend. Uit Moonlight Mile, van Mick Jagger en Keith Richards. 'I am just living to be lying by your side. But I'm just a moonlight mile on down the road.'


Moonlight Mile is ook de titel van het boek, in het Nederlands vertaald als Het verleden spreekt. Brandon blijkt een schatrijk jochie van vijfentwintig, maar geen doorsnee rijk klootzakje. Zijn moeder is lid van het hooggerechtshof, zijn vader bezit een plaatselijk mediaconcern. De vier maanden huisarrest die hij kreeg, nadat door een dronken ongeluk zijn vriendin in vegetatieve staat verkeerde, bracht hij door in een heel mooi huis. Toch krijgt de privédetective van een beveiligingsfirma, die door de ouders is ingehuurd, een forse reprimande omdat hij het smeerlapje te onbeleefd heeft aangesproken.

Welkom in de wereld van Dennis Lehane, die samen met George Pelecanos en Michael Connelly tot de grootste drie Amerikaanse thrillerauteurs wordt gerekend. Een greep uit zijn werk. Gone, Baby, Gone (Over mijn lijk), Mystic River (Vuile handen), Shutter Island (Gesloten kamer), The Given Day (De infiltrant). Hoe verschillend de boeken ook zijn, sociale aspecten spelen een belangrijke rol. Of het gaat om misbruik van kinderen, de teloorgang van onschuld en vriendschap, een geslotenkamer-mysterie met gothic-, jaren vijftig- en B-filmelementen, of een indrukwekkend epos over een onderbelichte periode uit de Amerikaanse geschiedenis; Lehane laat diepe sporen achter, in kwesties, karakters en taal.

Brandon Trescott is geen hoofdpersonage in Het verleden spreekt. Hij is meer een opstapje naar het huidige leven van Patrick Kenzie en Angela - Angie - Gennaro, die de belangrijkste rol speelden in vijf eerdere boeken van Lehane. Als onorthodox privédetective-duo kregen ze te maken met huiselijk geweld, moord en kindermisbruik.

In Gone, Baby, Gone (1998) - prachtig verfilmd door Ben Affleck in 2007 - stuitten ze op de kwestie: hoeveel slechte of goedbedoelde manieren kunnen er zijn om een kind te misbruiken of verkeerd te behandelen? Een vierjarig meisje, Amanda, verdwijnt. Haar aan alcohol, drugs en slechte mannen verslaafde moeder had haar nauwelijks een thuis geboden. Toch brengt Patrick haar aan het eind van een gruwelverhaal vol misbruik terug naar die moeder, ofschoon andere mensen, weliswaar onwettig, een oneindig veel beter thuis boden. Die beslissing veroorzaakt een breuk met Angie.

Twaalf jaar later, in Het verleden spreekt, blijkt Amanda, inmiddels zestien jaar, weer verdwenen. Patrick, getrouwd met Angie, vader van dochtertje Gabriella, wordt door Amanda's tante te hulp geroepen.

'Angie wierp me de duisterste blik in maanden toe. Midden in onze relatie stond een enorm obstakel waarover we nooit praatten; de dingen die we hadden gedaan toen Amanda McCready de eerste keer verdween. Toen Angie moest kiezen tussen de wet en het welzijn van een kind van vier, was haar reactie gemakkelijk samen te vatten: fuck de wet. Ik daarentegen had me aan de regels gehouden en de autoriteiten geholpen een verwaarloosd kind naar haar nalatige moeder terug te brengen.'

Die kwestie van keuze voor individuele normen of normen van de samenleving blijft als een rode draad door het verhaal lopen. Een vol verhaal waarin met baby's en identiteiten wordt gegoocheld, bijna karikaturale Russische gangsters optreden, en de auteur zijn hoofdpersonen duidelijk ouder heeft laten worden, ook al is er nog steeds het verlangen naar gevaarlijke zaken.

Patrick, in de auto met vrouw, vriend en kind. 'Ik besefte eens en vooral dat ik van de dingen hou die pijn doen. ... Ik hou van dingen die je niet kunt repareren als ze gebroken zijn. Die je niet kunt vervangen als ze verl

oren gaan. Ik hou van de lasten die ik draag.'







* * * *

Dennis Lehane: Het verleden spreekt. Uit het Engels vertaald door Hugo Kuipers. The House of Books; 319 pagina's; € 15,- (tot 30 december). ISBN 978 90 443 2800 4.

Meer over