'Het slagwerk ligt achter slot en grendel'

Het Promenade Orkest bungelt voor de zoveelste keer aan een draadje. Maar dit keer is het einde echt in zicht....

Van onze verslaggever Pablo Cabenda

Een orkestlid beent de bibliotheek in en onderbreekt het onderonsje van haar collega's. Ze moet - ja sorry, sorry, - heel even de telefoon gebruiken want: 'We krijgen het slagwerk niet. De vakbond is aan het onderhandelen met het bestuur. Maar alles zit achter slot en grendel.'

Verontwaardiging bij de andere leden van het Nederlands Promenade Orkest (NPrO), gevolgd door een ingesleten reactie: eerst gaan de wenkbrauwen omhoog, dan de schouders, dan zakt alles weer. Tja, ze hebben het al eerder meegemaakt.

Als het faillissement van je orkest wordt aangevraagd gaat het snel, heel snel. Vorige week nog kwam een nietsvermoedend, orkestlid een nagenoeg lege bibliotheek binnenlopen. Alles aan partituren was er zonder boe of bah uit gehaald en er ontbraken zelfs een aantal instrumenten. In diezelfde bibliotheek van Muziekcentrum Noord in Amsterdam wil de telefoniste nog wat voor elkaar boksen. Misschien de dirigent van het Residentie Orkest? Die schijnt iets te hebben met het Promenade Orkest. Misschien het slagwerk lenen van de naburige muziekschool?

Carmen zonder percussie wordt een beetje moeilijk.

Bizets opera wordt de zwanenzang. Na 1 februari is het NPrO niet meer. Het klein-gebrek-geen-bezwaar orkest sneuvelt door een te grote financiële handicap: een gemis van zes ton. Het orkest dat is opgebouwd uit zestig WAO'ers, muzikanten die werken vanuit de sociale werkvoorziening (SW) en de ID-regeling (de vroegere Melkertbanen) - heeft in de loop van drie jaar de schuld opgebouwd bij de Werkvoorziening Regio Amsterdam.

Dat betekent: nooit meer Una Voce Particulare, het TROS-televisieprogramma waarvoor het orkest de muzikale omlijsting verzorgde, nooit meer soundtracks inspelen en nooit meer klassiek op afroep. Het Nederlands Promenade Orkest dat sinds 1998 in zijn huidige vorm bestaat, was het enige professionele orkest dat zijn repertoire in opdracht speelde van bedrijven en sponsors.

Wat rest is nog maar zeven keer Carmen. In samenwerking met het Westlandse Dario Fo-college, veertig kinderen als figuranten, 42 dansschoolmeiden en dat alles in een loods in het Westland. In de oefenruimte van Muziekcentrum Noord is dat aantal gedecimeerd tot orkest, spelers/zangers, waaronder vier professionele vocalisten, en nog wat klein grut waar geen oppas voor was te vinden.

Bizets opera oogt op de derde repetitiedag als een casual concertante met een dirigent die de enigszins ingedommelde 'zigeuners' bij de les houdt met een 'Jongens, doen jullie mee?' Nee, het is geen Concertgebouworkest, nee de strijkstokken bewegen niet als een golvende branding, maar het resultaat na tweeënhalve dag repeteren is behoorlijk.

Joep van Brederode, ID'er en altviolist: 'Dat is onze kracht. Wij hebben een zekere handigheid die andere orkesten missen. Omdat we in drie, vier dagen voor elkaar moeten krijgen waar een filharmonisch bijvoorbeeld twee weken de tijd voor krijgt.' Ja natuurlijk klinkt het dan niet hetzelfde.

'We kunnen alleen zo nu en dan niet bij de tamboerijnen', zegt fluittist Ingrid Bocxe, doelend op het gegijzelde slagwerk. Galgenhumor is het. Zo wordt ook de galmende akoestiek van de bibliotheek telkenmale geroemd.

Rieke van der Veen, contrabassist: 'Je krijgt nu toch een beetje dat kuddegevoel waarbij het orkest zich als één blok tegen het bestuur keert.' Maar er heerst het onuitgesproken besef dat het toch zinloos is. Ook al heeft het orkest eerder aan het draadje gebungeld.

En nu? Ja nu... Dat ze bij een regulier orkest gaat spelen acht Rieke uitgesloten. Na een ongeluk kon ze onmogelijk nog dwarsfluit spelen. De speelhouding bij de contrabas legt niet zoveel belasting op haar zenuwbanen. Maar de kans dat je als muzikant bij een ander orkest aan de bak komt is nihil in een tijd dat orkesten wordt gemaand zachtjes te versterven.

En dan staat er nog dat lunchconcert op 11 februari in het Concertgebouw. Was al lang van tevoren geboekt. Fluittist Boxce: 'Gaan we gewoon naar toe. Kunnen mensen met eigen ogen aanschouwen hoe een opgeheven orkest er uitziet.' Rieke van der Veen: 'Ondertussen adviseren we wel iedereen ten allen tijde zijn instrument mee naar huis te nemen.' Het klinkt net zo grappig maar nu lacht niemand.

Zie ook: www.promenade-orkest.nl

Meer over