Klassiek

Het Orkest van de Achttiende Eeuw wekte een flegmatieke indruk bij de Hohe Messe ★★★☆☆

Wie het orkest in het Vrijdagconcert in TivoliVredenburg hoorde, kon zich afvragen of de meeste musici het nog echt zo leuk vinden na 40 jaar.

Merlijn Kerkhof
Daniel Reuss, dirigent van Cappella Amsterdam. Beeld Marco Borggreve
Daniel Reuss, dirigent van Cappella Amsterdam.Beeld Marco Borggreve

Als de oprichter en dirigent van het Orkest van de Achttiende Eeuw zou overlijden, dan zou het orkest stoppen. Zoals The Beatles niet zonder John konden, kon het in 1981 opgerichte orkest, gemodelleerd naar de luxueuze orkesten uit de tijd van Mozart, niet zonder Frans Brüggen. Maar toen Brüggen in 2014 overleed, ging het orkest toch door, voortaan werkend met wisselende dirigenten. Het was als een familie, het samenspelen was te leuk.

Dat orkest bestaat nu 40 jaar en heeft nog steeds iets weg van een band, maar wel van een band op leeftijd. En wie het in het Vrijdagconcert in TivoliVredenburg hoorde, kon zich ook afvragen of de meeste musici het nog echt zo leuk vinden. Het wekte in samenwerking met vaste koorpartner Cappella Amsterdam soms een flegmatieke indruk.

En dat terwijl de beste muziek van de grootste componist op het programma stond: Bachs Hohe Messe. De uitvoering onder leiding van Cappella-dirigent Daniel Reuss was verbazingwekkend vlak: alsof dynamiek binnen het stemmenweefsel en reliëf in de compositie als geheel moest worden vermeden. Over bijzondere momenten (die majeurwending in het eerste Kyrie) sloeg Reuss al te gemakkelijk heen.

Na de pauze kwam er meer pit in, met een feestelijk Et resurrexit bijvoorbeeld, maar in het Et incarnatus est zou je meer horizontale spanning verlangen. De hechte signature-Cappella-koorklank kwam er pas echt bij het Sanctus, toen de zangers van plek wisselden. Sterke fluitsolo’s maakten veel goed, maar beide groepen deden geen eer aan de naam die ze hebben opgebouwd. Dat het speciaal voor barokgezelschappen geplaatste orgel van de Grote Zaal wéér niet werd gebruikt, zegt ook iets: niet alleen het rebelse is eraf bij het Orkest van de Achttiende Eeuw, dat geldt ook voor de onderzoekende aard.

Hohe Messe

Klassiek

★★★☆☆

Door Cappella Amsterdam en het Orkest van de Achttiende Eeuw.

19/11, TivoliVredenburg, Utrecht. Terugluisteren op radio4.nl. Tournee t/m 25/11.

Meer over