'Het hoort niet vanzelf te gaan. Weerstand maakt creatief'

Voor het eerst namen de broers Jussen een plaat op met orkest. En wat voor een. De twee bewijzen opnieuw goed aan te voelen wat werkt en wat niet.

Lucas en Arthur Jussen. Beeld Els Zweerink
Lucas en Arthur Jussen.Beeld Els Zweerink

Wat is zo goed aan die stokoude maestro Neville Marriner (91)?

Arthur: 'Zijn kledingkeuze.' Lucas: 'Die is klasse. Hij droeg een lucky T-shirt met alle kleuren van de regenboog. En dat hij zo rustig was. Hij heeft natuurlijk al zo veel meegemaakt, bij hem weet je dat het goed komt.'

Arthur: 'Als een stewardess in een vliegtuig tijdens turbulentie.'

Wat krijg je als je heel oud en heel jong talent bij elkaar zet? De beroemde klavierbroeders Lucas (22) en Arthur (19) Jussen hebben voor hun vierde cd voor het eerst een plaat opgenomen met orkest: de Engelse Academy of St. Martin in the Fields, onder leiding van de eerbiedwaardige, maar de laatste jaren enigszins nuffige Marriner. 'Hartstikke mobiel nog', verzekert Arthur.

Op Mozart Double Piano Concertos (verschenen bij Deutsche Grammophon) spelen de blonde heren de twee pianoconcerten voor twee piano's van Mozart, bekend onder de technische titels KV365 en KV242. Deze dubbelconcerten hebben de Jussens al tien jaar soepel in de vingers, getuige oude filmpjes op YouTube.

Klonken ze als jongens al goed, zij het soms nog wat onevenwichtig, op de nieuwe cd hoor je twee nuchtere, zelfverzekerde pianisten - misschien wel dankzij de overgave aan de bejaarde maestro, die ooit een canonieke opname van KV365 maakte met Alfred Brendel en Imogen Cooper.

Mozart Double Piano Concertos is de volgende stap in een carrière die onmiskenbaar volwassen is geworden. Ook in zakelijk opzicht trouwens.

Jullie bedanken een heel rijtje sponsors in het boekje.

Arthur: 'We wilden per se een album met orkest opnemen, maar zoiets is kostbaar. De cd-verkoop stelt tegenwoordig zo weinig voor dat het een groot risico is voor een platenlabel. We hebben daarom hulp van externe partijen gekregen.'

Lucas: 'Voor het geld neem je geen cd's op. Het is een visitekaartje, vooral voor in het buitenland. We zijn net terug uit Korea en Japan, en daar helpt het als je kunt laten zien dat je een plaat met Marriner hebt opgenomen.'

Arthur: 'En voor Deutsche Grammophon, dat is ook een instituut.'

Zien jullie jezelf als cultureel ondernemer?

(Verraste blik in de ogen, alsof het iets negatiefs is.) Lucas: 'Hoezo?'

Jullie zijn zakelijk best handig. Op de cd-presentatie sloegen jullie precies de juiste toon aan tegen de medewerkers van de bank die de cd sponsorde.

Lucas: 'We voegen ons makkelijk in allerlei sociale groepen. We praten graag met 'kenners' over Schubert-opusnummers, maar we kunnen ook een biertje drinken met een bankier.'

Arthur: 'Zonder de bank hadden we deze cd niet kunnen maken, daar zijn we realistisch in. Maar we hebben geen gelikt zakelijk plan voor de toekomst.'

Lucas: 'Vroeger had je mecenassen, en later genereuze overheidssubsidies. Nu is het lastiger, het romantische plaatje van de compromisloze artiest bestaat niet meer.'

Arthur: 'Misschien is dat ook wel goed. Het hoort niet vanzelf te gaan, weerstand maakt creatief. Als je geen zakelijke oplossingen wilt vinden om muziek te kunnen maken, als je daar niet in mee wilt, dan moet je ook niet klagen, vind ik.'

Lucas: 'Maar we hebben ook gewoon veel geluk gehad. Hoe graag je ook wilt, je moet toch mazzel hebben dat je geïnteresseerde partijen vindt die willen bijdragen. Niet alles heb je zelf in de hand.'

Lucas (links) en Arthur (rechts) Jussen, de twee pianospelende broers uit Hilversum. Beeld Els Zweerink
Lucas (links) en Arthur (rechts) Jussen, de twee pianospelende broers uit Hilversum.Beeld Els Zweerink

Hier en daar is de cd degelijkheid verweten. Marriner is niet vernieuwend meer, zeggen sommige critici. Wat vinden jullie daarvan?

Arthur: 'Daar trek ik me niet zo veel van aan. Dit is hoe wij op dit moment muziek willen maken, dit is waar we staan. Misschien vinden we het over twee jaar ook degelijk, maar op dit moment twijfelen we er niet aan.'

Lucas: 'Tot nu toe hebben we altijd goede kritieken gehad en dan valt dit nog wel mee.'

De cd staat direct in de albumtoptien, jullie vorige albums werden goud en platina en kregen een Edison Klassiek. Marriner zei in een interview dat hij voor jullie als duo een gouden toekomst ziet, maar dat het los van elkaar veel moeilijker zal zijn. Is dat slecht nieuws?

Arthur: 'Het is de realiteit, dat weten wij ook wel. Er zijn meer solopianisten dan duo's, dus solo is het moeilijker. Als duo gaat het inderdaad heel goed. In Nederland worden we daarnaast veel als solist gevraagd. In het buitenland is dat minder.'

Lucas: 'Nederland is te klein om tweehonderd keer KV365 te spelen. Dus spelen we voor de variatie ook apart.'

Arthur: 'We willen niet alleen samen spelen, dat is ook voor duospel niet goed. Maar het duo zetten we voorop.'

Wat vonden jullie ervan met orkest een opname te maken?

Arthur: 'Het is meer ontspannen.'

Lucas: 'Want je bent niet nonstop aan het spelen. Soms moesten we wachten, als het orkest speelde. Dan kun je even lekker zitten.'

Arthur: 'Er ontstaat een heel levendige sfeer met zijn allen. We kregen er energie van. En Marriner ook.'

Lucas & Arthur Jussen, Academy of St. Martin in the Fields o.l.v. Neville Marriner, Mozart Double Piano Concertos. Deutsche Grammophon.

Meer over