Reportage

Het filmfestival van Cannes is helemaal terug, en Tom Cruise ook. ‘That’s it! That’s it!’

Na twee jaar coronaluwte is het filmfestival van Cannes weer als vanouds. Tom Cruise presenteert er zijn nieuwe film, Top Gun: Maverick, en vooral óók zijn hyperenergieke zelf.

Bor Beekman
Tom Cruise poseert voor een selfie met gasten van de screening van ‘Top Gun: Maverick’ in Cannes. Beeld ANP / EPA
Tom Cruise poseert voor een selfie met gasten van de screening van ‘Top Gun: Maverick’ in Cannes.Beeld ANP / EPA

Een formatie jachtvliegers van de luchtmacht scheert voorbij, de Franse driekleur in rook uitstotend boven het festivalpaleis in Cannes. Nét terwijl Tom Cruise woensdagavond de rode loper betreedt voor de galapremière van Top Gun: Maverick, het langverwachte vervolg op de actie-klassieker uit 1986. Even kijkt de zich verdringende mensenmassa in het centrum van de Franse badplaats omhoog, om daarna de blik en camera’s weer te richten op de ster. Cruise vormt dé Hollywood-attractie van het 75ste filmfestival van Cannes, dat na een vanwege de pandemie afgezegde en een nogal ingetogen editie eindelijk weer vol uitpakt.

Waar Cannes de prestigieuze competitie voor de Palme d’Or reserveert voor de meer artistieke en vernieuwende cinema, pakt het festival aan de Côte d’Azur daaromheen graag uit met wat authentiek Amerikaans blockbustergeweld. Een mix waarbij iedereen gedijt: prestige voor de grote titels, meer aandacht voor de kleintjes. Tegelijk vormt Cannes ook de voornaamste markt voor de aankoop van films die al af zijn, of nog in de maak. Hier praat de filmindustrie zichzelf moed in: de hoop dat de bioscoopwereld zich herstelt van de opgelopen covid-averij.

Mission Impossible

Cruise voelt dat ook nadrukkelijk als zíjn verantwoordelijkheid, legt hij ’s middags uit tijdens een publiek interview in een afgeladen zaal. ‘Ik ging naar bioscopen en daar sprak ik de mensen die popcorn maken. Ik weet hoe zwaar jullie het hebben, zei ik. Maar weet: we zijn Mission Impossible aan het maken! En Top Gun komt eraan!’

Was er dan geen enkele druk van de studio om het al twee jaar klaar liggende Top Gun: Maverick uit te brengen op een streamingplatform in plaats van in de bioscopen? ‘Ging niet gebeuren’, antwoordt Cruise ferm, op de vraag van de Franse interviewer. ‘Ging absoluut niet gebeuren!’

De eerste reacties op Top Gun: Maverick zijn gunstig. Een solide over-de-top actiefilm, waarin Cruise’ op leeftijd geraakte pilotenpersonage Maverick een klasje jonge topvliegers leert hoe ze een zwaar beveiligde uraniumverrijkingsbasis kunnen opblazen. Voordat er ergens in een niet nader gespecificeerd doch beslist on-Amerikaans oord een atoombom kan worden gebouwd. De 152 miljoen dollar kostende film vol opzwepende muziek, razend vlieggeweld en nostalgische verwijzingen naar het eerdere avontuur is vanaf volgende week te zien in de Nederlandse bioscopen.

Geen filmfestival op aarde verstaat de kunst om een Amerikaanse ster een heldenontvangst te bieden beter dan het festival van Cannes. De 59-acteur wordt tijdens een ‘hommage à Tom Cruise’ toegesproken als een echte ‘filmauteur’, iemand die – net als een regisseur – zijn stempel drukt op alles wat hij maakt. Zo wil de Franse interviewer, die een gedegen studie maakte van Cruise’ oeuvre, graag weten of er een diepere betekenis schuilt in de maskers waarmee Cruise’ alter ego in de spionnenreeks Mission Impossible zich eerst wel eens vermomde, maar later niet meer. ‘Betekent dit dat Ethan Hunt nu zijn eigen menselijkheid onderzoekt?’

Cruise fronst van nee, maar verzekert de zaal de zaal wel van zijn diep-cinefiele ziel: ‘Ik weet van álle opnamen van mijn films welke lens er is gebruikt, en welke belichting.’

Pr-averij

De steracteur laat zich zelden meer verleiden tot een interview met enige diepgang sinds hij in 2005 pr-averij opliep door als een waanzinnige op een neer te springen op de bank bij Oprah Winfrey, waarmee hij wilde getuigen van zijn liefde voor actrice Katie Holmes. Ook hoor je hem niet meer over zijn Scientology-geloof, dat hij nu vooral binnenskamers belijdt. Toen de romantische rollen op leken te drogen, herschiep Cruise zijn imago en Hollywood-zelfbeeld met veel succes tot dat van de ultieme actiester.

Cruise besloot al vroeg in zijn carrière zichzelf volledig te geven voor de cinema, verzekert de acteur. ‘Alles wat ik kan doen is het beste doen wat ik kán doen. Elke dag.’ Applaus van de zaal. Cruise, enthousiast: ‘That’s it! That’s it!

Sprong van het dak

Toen hij een jaar of 5 was, vertelt de acteur, sprong hij eens van het dak met een stel lakens als parachute. ‘Dit werkt niet, merkte ik meteen. Ik viel met mijn gezicht op de grond, zag voor het eerst overdag sterren. Maar zo’n kind was ik. Door de jaren heen heb ik mijn vaardigheden ontwikkeld. Ik ben aerobatics-piloot (kunstvlieger), helikopterpiloot, speedflyer (met een paraglider van bergen af).’

Zijn eigen jachtvliegtuig besturen in Top Gun: Maverick zat er niet in. Het Amerikaanse leger, dat een vliegdekschip en het benodigde squadron F-18 Hornets ter beschikking stelde, leverde ook de piloten en plaatste de acteurs achterin. Die werden zo gefilmd dat het toch lijkt alsof ze zelf sturen.

Cruise brak zijn enkel bij een sprong tussen twee gebouwen voor het vorige deel van Mission Impossible, waarin hij ook (geheel zelf) duizelingwekkende helikopter manoeuvres uitvoert. ‘Ze vroegen Gene Kelly toch ook niet waarom hij zelf danste?’, antwoordt Cruise op de vraag waarom hij alles zelf wil doen. ‘Ik wil zien of ik het kan. En ik wil de actiefilm als kunstvorm verder brengen.’

Meer over