Komedie

Het echte leven

Westdijk maakt geen statement

Pauline Kleijer

'In het echte leven kom je niet weg met zulke spelletjes.' De zin waarmee Simone haar vriend Martin waarschuwt tegen de gevolgen van zijn scheppingsdrang, vat aardig samen waar het in Het echte leven om draait. De vierde speelfilm van Robert Jan Westdijk gaat over manipulatie, over het spanningsveld tussen fictie en werkelijkheid, en over de vraag in hoeverre we verantwoordelijk zijn voor de gevoelens van een ander.

Westdijk, maker van Zusje (1998), brengt het speels. In de kern is Het echte leven een liefdesverhaal. Filmregisseur Martin (Ramsey Nasr) heeft een relatie met de jonge actrice Simone (Sallie Harmsen). Zij speelt de hoofdrol in zijn nieuwe film, waarin Martin zichzelf ook een rol heeft toebedeeld. Simone speelt een meisje dat Simone heet; Martin speelt Milan, een wat pretentieuze jongeman die de liefde van Simone op de proef stelt.

Dat Westdijk zijn publiek lange tijd naar een film-in-een-film laat kijken, is geen gimmick. Wanneer na ongeveer een kwartier duidelijk wordt dat Milan eigenlijk Martin heet, begint Het echte leven pas goed. Film en werkelijkheid werken op elkaar in, vooral wanneer Martin in een opwelling een hoofdrolspeler ontslaat en hem vervangt door Dirk, een medewerker van de filmcrew.

Het duurt niet lang of Dirk wordt vol overgave verliefd op zijn tegenspeler Simone, zonder te beseffen dat zij maar een rol speelt. Regisseur Martin laat het gebeuren. Hij heeft alles over voor zijn film.

De naïviteit van Dirk en de arrogantie van Martin zijn dik aangezet. Het komt de helderheid ten goede – de constructie van Het echte leven vereist dat Westdijk de kijker stevig bij de hand houdt – maar doet af aan de geloofwaardigheid van het verhaal.

Welke regisseur zal een niet al te snuggere amateur zomaar een hoofdrol geven? Welke man dwingt zijn vriendin tot een relatie met een ander? Waar gaat die film van Martin nou eigenlijk over?

Het zijn vragen die terugslaan op Westdijk. Vier jaar na Phileine zegt sorry (een ‘tussendoortje’ volgens de regisseur) maakte hij eindelijk de film die hij jarenlang in zijn hoofd had. Maar hoewel het project hem na aan het hart ligt, blijft Het echte leven opmerkelijk vlak. Wat de regisseur te melden heeft over de vele thema’s die hij aansnijdt, is onduidelijk.

Het is lastig te accepteren dat Westdijk, met al zijn talent en vakmanschap, nog steeds geen serieus statement heeft durven of willen maken. Maar als onbezorgde ode aan zijn vak, met alle schone schijn die eraan kleeft, is zijn film wel degelijk geslaagd. Het fraaie camerawerk, goede spel (nieuwkomer Sallie Harmsen maakt indruk) en de sfeervolle muziek maken Het echte leven tot een even luchthartige als elegante komedie.


Meer over