Hervind uw liefde in de achtbaan

'Uit het neusgat steekt nooit een haar. Er zal geen vieze adem uit slecht ruikende monden komen', adviseerde de Romeinse dichter Ovidius in zijn handboek voor verleiders, Ars amatoria (omstreeks het jaar nul)....

Simone de Schipper

Ook over de locatie was Ovidius duidelijk. De hartstocht, zo schreef hij, ontwaakt vooral op plaatsen van opwinding, zoals bij nagebootste zeeslagen of gladiatorengevechten.

Twee millennia later toonde een aantrekkelijke onderzoekster zijn wetenschappelijk gelijk. Zij vroeg mannen een vragenlijst in te vullen, en gaf haar telefoonnummer, voor het geval ze 'meer over het onderzoek wilden weten'. Achttien van deze proefpersonen onderschepte ze op een akelig hoge en vervaarlijk zwaaiende hangbrug over de Capilano Canyon. Negen van hen belden haar terug, zogenaamd om naar het project te informeren. Maar van de zestien mannen die ze aansprak op een lage, brede en oerdegelijke brug over dezelfde kloof, belden er welgeteld slechts twee.

Waarom? Omdat zowel de mooie dame als de enge hangbrug het hart sneller kan doen slaan. Als de hersenen speuren naar de bron van opwinding, gokken ze vaak verkeerd. Proefjes in het laboratorium herhaalden dit Ovidius-effect door proefpersonen even te laten hardlopen, of zelfs door hun eigen hartslag versneld te laten horen, zonder dat die wérkelijk versnelde.

In zijn boek De liefde - en waar de hartstocht vandaan komt, doet de Duitse wetenschapsjournalist, bioloog, psycholoog en wetenschapsjournalist Bas Kast verslag van de ziekelijke obsessie van de verliefde, van de depressie die tijdelijk kan worden opgeheven door de geliefde te zien, en van hormonen die op hol slaan en gedachten in hun vaart meenemen. Van de subtiele, maar ijzeren regels van het flirten, en van de eeuwige paradox van de aantrekkingskracht van tegenpolen versus het relatiegeluk van gelijkgestemden.

Hij beschrijft de psychologische voorboden van het einde van de relatie, en hoe die te keren. Bijvoorbeeld met de geheime kracht achter liefde: echte aandacht, al is het gegoten in flutgesprekjes.

Kiezen is niet de sterkste kant van Bas Kast. Alle aspecten van de liefde fascineren hem, en hij wil niets minder dan de biologische, psychologische én evolutionaire achtergronden achterhalen. Daarbij adviseert hij lezers ook nog eens hoe ze de liefde in hun leven kunnen krijgen en houden. Met de hartklopping-effect bijvoorbeeld. Want waarom niet de verliefdheid uitlokken - of de relationele waakvlam aanwakkeren - in achtbanen of met enge films? (Waarschuwing voor onaantrekkelijken: het kan averechts werken, als de hersenen van de begeerde abusievelijk concluderen dat je angst opwekt.)

Kasts ongerichte fascinatie levert een vreemde mix op. Maar wat geeft dat als het onderwerp de liefde is. En wat geeft het als de auteur een enthousiaste jongen is die niet rust tot hij in zijn zoektocht de laatste steen heeft omgekeerd. Getuige zijn dankwoord heeft hij haar gevonden, niet alleen in zijn boek, maar ook in zijn leven.

Simone de Schipper

Meer over