boekenthrillers

Handig, zo’n thrillergids. En nu lekker discussiëren over het oordeel van de recensenten

In de wirwar van thrillertitels probeert de gids van Vrij Nederland enige ordening te brengen. De drie magere sterren voor De Apollomoorden hadden er best vier mogen zijn.

Rob van Scheers

Juni zit weer in de lucht, en dat is bij uitstek het seizoen van het spannende boek. Dat weten we zeker, omdat dan niet alleen de Gouden Strop wordt uitgereikt, maar ook de Vrij Nederland Detective & Thrillergids (€ 9,99) verschijnt. Een traditie, dit is alweer editie 43.

null Beeld Vrij Nederland
Beeld Vrij Nederland

Handig, hoor – zo’n gids met een functie. Laat ik het zo zeggen: van de persberichten moeten we het niet hebben. Bij iedere nieuwe thriller – dit jaar bespreekt VN 356 boeken, geen half werk – vliegen de hyperbolen je namens de uitgevers om de oren. ‘Heel knap!’, Explosief!’, ‘Ingenieus einde!’ Ook gekend is: voor de liefhebbers van… en dan volgt er een Grote Naam. Het was nota bene Stephen King zelf die de lezer in zo’n geval adviseerde: ‘Gelijk terugleggen op de stapel!’ We hebben niets aan epigonen. Een schrijver moet zijn eigen toon en timbre vinden, bedoelde hij.

In die wirwar probeert deze gids enige ordening te brengen. De besproken boeken – verschenen tussen 1 juni 2021 en 1 juni 2022 – worden vervat in stukjes van 200 woorden. Met sterrenbeoordeling en op alfabetische volgorde. Het genre staat er ook bij: T = thriller; P = politieroman; PE = private eye, en zo verder.

Uitgedrukt in initialen wordt onderaan verklapt wie de recensent van dienst was. Ik heb het even gecheckt: het blijkt een bonte mengeling van journalisten, vertalers, misdaadauteurs, kenners én liefhebbers van het genre, plus de hoofdredacteur van Vrij Nederland. Een gezellige leesclub met achttien leden. Uit de stapel ontvingen uiteindelijk zeven titels de volle mep: vijf sterren. Na ampel beraad viel de keuze voor ‘VN Thriller van het Jaar’ op Harlem Shuffle van Colson Whitehead.

Niets op af te dingen. Het sociologische verhaal gaat over de zwarte hoofdpersoon Ray Carney, die eind jaren vijftig, begin jaren zestig te New York tegen zijn zin in de misdaad wordt gezogen. Mocht je het nog niet hebben gelezen, dan kun je Harlem Shuffle zo meepakken, deze misdaadzomer.

Wat ook wel aardig is: je hoeft het met die VN-beoordelingen lang niet altijd eens te zijn. Leuk voor de nazit, dat wisselgeld voor de dagelijkse conversatie. Zo ontving Chris Hadfields onlangs verschenen De Apollomoorden (The House of Books; € 23,99; vertaald door Henk Moerdijk) drie magere sterren, waar het er wel vier hadden mogen zijn. Het is waar: de auteur permitteert zich een lange aanloop van tweehonderd pagina’s met allerlei technische details, maar daarna gaat het 300 pagina’s los, en goed ook.

null Beeld The House of Books
Beeld The House of Books

Het draait allemaal om de maanvlucht van de Apollo 18, die – zoals space nerds weten – nooit is gelanceerd, omdat president Nixon het programma inmiddels had geschrapt. Maar in het boek vertrekt de Apollo 18 alsnog, waarmee we het terrein betreden van ‘alternatieve geschiedschrijving’. Wat als…?

Hun missie is in 1973 militair, en hoogst geheim bovendien. De bedoeling is om het nieuwe Russische ruimtestation Almaz uit te schakelen, nog voordat het wordt bemand. Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog kunnen de Amerikanen er zo’n spionagestation niet goed bij hebben. Wat ze niet weten, is dat zich een Russische mol in hun kringen beweegt.

Nog gecompliceerder wordt het als de Amerikaanse en een Russische crew op het maanoppervlak met elkaar in botsing komen. Een alternatieve geschiedenis die nog niet vaker is vertoond, en in die zin een vondst van de auteur. Chris Hadfield weet waarover hij spreekt. De Canadese astronaut vloog twee missies in de Space Shuttle (1995/2001) en was in 2013 commandant van het International Space Station. Bij die gelegenheid bracht hij zijn gitaar mee om David Bowies Space Oddity in de ruimte te spelen. Daar krijg je natuurlijk sowieso al een extra ster voor.

Meer over