Half-Nederlandse vondst maakt chip Intel sneller

Drie Amerikanen deden zestig jaar geleden min of meer bij toeval een ontdekking die de wereld zou veranderen. Maar er passeerden zeven jaar voordat er een toepassing werd gevonden die het grote publiek zou aanspreken....

Peter van Ammelrooy

Het toestel ontleende zijn naam aan de transistoren – minieme elektronische schakelingen – die er in verwerkt zaten. Tot dan toe had de radio niet in omvang kunnen krimpen omdat de schakelingen gevat waren in grote, stroom slurpende vacuümbuizen.

Beroemder is de nu zestig jaar oud geworden transistor als bouwsteen van de computerchip. Maandag onthulde marktleider Intel een nieuwe generatie processoren – de Penryn – waarin 820 miljoen transistoren zijn verwerkt. Ter vergelijking: de eerste transistorradio uit 1957 kon met vier stuks toe, de eerste chip van Intel uit 1973 telde er 2.300.

Het nieuwe chiprecord – de Penryn telt 40 procent meer transistoren dan zijn voorganger – is tot stand gebracht dankzij nieuwe technieken waarbij de kleinste onderdelen van de schakelingen nog maar 45 nanometer groot zijn. Dat is een tweeduizendste van de dikte van een menselijke haar, een negende van de omvang van een rode bloedcel. Er passen 30 miljoen transistoren op de kop van een naald.

Belangrijker dan de gekrompen omvang van de schakelingen is dat de ingenieurs van Intel erin zijn geslaagd een ander probleem aan te pakken. Doordat de schakelingen kleiner worden en dichter op elkaar worden geperst, lekken ze elektriciteit. Dat maakt de chips heet; dat verklaart ook de warme bovenbenen die laptopbezitters krijgen als ze tijdje met hun computer op schoot werken. Een morsende processor heeft als bijkomend nadeel dat er meer stroom nodig is om het lekken te compenseren. Dat put batterijen uit en verklaart waarom zelfs de zuinigste laptop niet langer dan vijf, zes uur zonder stopcontact kan. Intel beperkt het lekken door gebruik te maken van de metaalsoort hafnium – een half-Nederlandse ontdekking.

Intel zegt dat het met zijn 45 nanometer-technologie zeker een halfjaar voorligt op zijn concurrent, Advanced Micro Devices. AMD heeft aangekondigd rond de zomer van 2008 kleinere chips te zullen uitbrengen. Intel trekt de komende tijd 8 miljard dollar uit (5,4 miljard euro) om productielijnen op te zetten of om te bouwen.

Intel denkt dat computers vooral betere videobeelden zullen gaan leveren dankzij de Penryn-processors. De eerste transistoren veroorzaakten ook een mediarevolutie. Dankzij hun transistorradio kon de jeugd buitenshuis naar andere muziek luisteren dan die van hun ouders.

Meer over