Haarlems historie in nieuwe reeks

De Opregte Haarlemsche Courant, sinds haar oprichting in 1656 lange tijd een van de toonaangevende kranten in Nederland, verloor in de loop van de negentiende eeuw veel van haar glans....

Een van degenen die de ontwikkeling bij de krant van eigenaar Enschedé met lede ogen aanzagen, was de schrijver en criticus Conrad Busket Huet. Deze verruilde in 1862 het predikantschap voor een baan bij de Opregte Haarlemsche Courant. Hij schikte zich in zijn lot (want er moest brood op de plank), maar hij zat zich zes jaar achtereen bijna dagelijks te verbijten. Over zijn bazen schreef hij aan zijn vriend Potgieter: 'De positie waarin ik mij ten aanzien dier lieden geplaatst zie, dooft menigmaal al mijn levenslust uit.'

Busken Huet bezorgde de in financiële problemen verkerende Multatuli in 1866 een baan als Duits correspondent. Hij waarschuwde hem tevoren dat objectiviteit hoog in het vaandel van de krant stond, maar stond oogluikend toe dat Multatuli eigen opinies de krant in sluisde op gezag van de niet bestaande Mainzer Beobachter. Later schreef Multatuli in zijn Ideën over de krant: 'Ze polemiseert niet, en geeft slechts berichten waarvan de verantwoordelykheid op anderen valt. (. . .) De Haarlemmer beweert niet, dat Parys in Frankryk ligt. Hoogstens zou de Courant mededelen dat zo'n mening door dezen of genen wordt verkondigd.'

De geschiedenis van de Opregte Haarlemsche Courant in de negentiende eeuw is het onderwerp van een van de twee deeltjes die in Haarlem werden gepresenteerd als begin van een nieuwe reeks: de Haarlemse Doelenreeks. Het deeltje werd geschreven door Nop Maas en draagt als titel: De Opregte Haarlemsche Courant in negentiende-eeuwse literatuur en karikatuur (Arcadia; * 22,50).

Het andere deeltje (deel 1 in de reeks), Het soet vergaren, werd geschreven door Gabrielle Dorren en beschrijft het buurtleven in Haarlem in de zeventiende eeuw (Arcadia; * 22,50). De reeks is een initiatief van de Stadsbibliotheek Haarlem. De bedoeling is allerlei onderwerpen uit de lokale historie uit de collecties van de bibliotheeken en stadsarchieven te plukken en op een attractieve manier aan het Haarlemse publiek te presenteren.

Han van Gessel

Meer over