Nieuws

Groen licht voor nieuw museum op de Zuidas: gemeente aanvaardt ‘cadeau voor Amsterdam’ ondanks bedenkingen

Amsterdam krijgt een particulier museum voor hedendaagse kunst op de Zuidas. Woensdagavond stemde de gemeenteraad in met het plan voor een ‘toonaangevend internationaal museum’ in het gebouw waar eerder de rechtbank was gevestigd.

De Zuidas in Amsterdam. Beeld ANP
De Zuidas in Amsterdam.Beeld ANP

Het gaat om een plan van de Hartwig Art Foundation van miljardair Rob Defares, waarmee geen gemeentesubsidie is gemoeid. De voormalige rechtbank wordt door de gemeente aangekocht en vervolgens aan de particuliere stichting kostendekkend verhuurd. In het gebouw – voorlopig ‘Museum of Contemporary Art’ genoemd – moeten onder meer expositieruimten, kunstenaarsverblijven en horeca komen. De verbouwing en exploitatie zijn voor rekening van de stichting. Cultuurwethouder Touria Meliani en wethouder Victor Everhardt (Financiën en Economische Zaken) noemen het plan een ‘cadeau voor de stad’.

In eerste instantie werd het ‘gegeven paard’ door de gemeenteraad ‘in de bek gekeken’. Sommige fracties waren overvallen door het plan, aangezien de gemeente al sinds 2019 in gesprek bleek met de Hartwig Art Foundation. Desondanks moest het besluit over het museum nu onder tijdsdruk worden genomen, vanwege de aankoopdeadline van de voormalige rechtbank op 1 december. De verkoop verloopt via het Rijksvastgoedbedrijf, waardoor de gemeente een lagere prijs betaalt dan het geval zou zijn op de vrije markt. Alsnog gaat het om een investering van 26,8 miljoen euro.

Concurrentie

Naast de tijdsdruk speelde ‘de schijn van belangenverstrengeling’, zo meldde hoogleraar integriteit Rob van Eijbergen (VU) woensdag in De Telegraaf. Rob Defares, die veel verschillende doelen steunt, is namelijk een belangrijke donateur van D66, de partij van wethouder Everhardt. De wethouder liet de krant weten niet op de hoogte te zijn van deze donaties en probeerde zo ook de zorgen in de raad weg te nemen.

Bovendien waren er bedenkingen over de verhouding tot het Stedelijk Museum: zou het nieuwe particuliere museum geen concurrent worden? Opvallend is dat naast Defares, die in de raad van toezicht van het Stedelijk zat en begunstiger is, Beatrix Ruf de enige andere bestuurder is van de Hartwig Art Foundation. Zij is de voormalig artistiek directeur van het Stedelijk Museum.

De huidige artistiek directeur van het Stedelijk, Rein Wolfs, liet eerder weten positief te zijn over de plannen van Defares en Ruf. Dat bleek ook uit een brief die de gemeenteraad dinsdag ontving namens elf Amsterdamse culturele instellingen, waaronder het Stedelijk. Zij lieten de raad weten dat ze verwachten dat het kunstcentrum op de Zuidas Amsterdam ‘steviger op de kaart zet als stad met een cultureel aanbod van wereldklasse’.

Meer over