Review

Grinderman: een van de beste beslissingen van Nick Cave

Wie donderdag in het uitverkochte Vredenburg Leidsche Rijn aanwezig was bij het optreden van Nick Cave en zijn bandje Grinderman zou tot sombere conclusies kunnen komen over de rock n' roll van nu.

Nick Cave (links) en Warren Ellis begin oktober in Londen. Beeld
Nick Cave (links) en Warren Ellis begin oktober in Londen.

Is het niet zorgelijk dat het gevaarlijkste, meest stekelige rock n' roll-optreden van het jaar in een grote Nederlandse zaal werd verzorgd door een veteranenband met een frontman van 53 (Cave) en een blikvanger van 45 (multi-instrumentalist Warren Ellis)? Waar zijn de jongeren met een dergelijke zeggingskracht?

In Utrecht ging het natuurlijk niet om zulke bespiegelingen achteraf. In de 'rode doos' van Leidsche Rijn telde alleen de ervaring van die avond. Die was zeldzaam opwindend.

Ruim vier jaar na de oprichting van Grinderman bleek maar weer eens dat het een van de beste beslissingen uit Caves carrière is geweest: een bandje oprichten naast The Bad Seeds, met precies die drie Bad Seeds die je nodig hebt voor een potje gemene, smerige rock n' roll in viermansbezetting. Het titelloze eerste album (2007) was al sterk; de onlangs verschenen opvolger (Grinderman 2) nog beter.

Het muzikale recept: gitaar, bas, drums en een vrije rol voor Ellis, die oneerbiedig gezegd een dosis herrie en gekte toevoegt op het instrument dat hij op dat moment, schijnbaar toevallig, in handen heeft.

Dat kan een viool of viola zijn, zo gegeseld dat de loshangende strijkstokharen dansen in het podiumlicht. Of een elektrische mouzouki. Of een set maracas, desnoods om als een dolle mee op een bekken te slaan. In het overdonderende Evil kronkelde Ellis over het plankier alsof hij hondsdol was.

En dan de grote voorganger zelf, tegenwoordig weer zonder pornosnor. In Grinderman zien we een ándere Nick Cave: eentje die met regelmaat een elektrische gitaar bespeelt (in Bad Seeds-verband een zeldzaamheid), eentje die zo veel adrenaline voelt borrelen dat hij wilde bokkensprongen maakt, eentje die er zichtbaar schik in heeft en na vrijwel elke song het publiek bedankt voor de bijval, eentje die vocaal en tekstueel heel andere registers opentrekt dan hij als opper-Bad Seed gewoon is.

Bijna het hele Grinderman-oeuvre werd gespeeld en de toegift was zo lang dat je haast kon spreken van een optreden in tweeën, met korte pauze. 'I'm the grinderman (...) in the pale moonlight,' zong Cave in het tergend hortende Grinderman. Naast hem gooide Warren Ellis instemmend het hoofd in de nek, huilend als een wolf bij volle maan.

Grinderman. Vredenburg Leidsche Rijn, Utrecht, 20 oktober. 28 oktober Oosterpoort, Groningen.

Meer over