tv-recensieJulien Althuisius

Gratis kinderopvang levert wel wat meer op dan alleen banen

null Beeld

Maandagavond vertelde Klaas Knot, directeur van De Nederlandsche Bank, bij Nieuwsuur dat de groei van de economie lager is dan verwacht, maar er alsnog wel positief uitziet. Blijkbaar zijn er ontzettend veel Nederlanders die op een grote berg spaargeld ongeduldig zitten te wachten tot ze die kunnen stukslaan. Het dak van de huizenmarkt is er al enige tijd afgeblazen en het is elke dag feest op de beurs. Je zou bijna denken dat we er goed voor staan in Nederland.

Valt tegen. Pointer, dat na Nieuwsuur begon, boog zich in een interessante aflevering over de vraag waarom zo veel vrouwen in Nederland niet financieel onafhankelijk zijn. Presentator Anna Gimbrère zette de harde feiten uiteen: de helft van de Nederlandse vrouwen staat financieel niet op eigen benen. We hebben weinig vrouwen aan de top en tegelijk de twijfelachtige eer te Europees kampioen parttime werken te zijn. De vrouw rekent op de man voor het inkomen. Niet bepaald zonder risico, want de helft van de huwelijken strandt.

De kosten van gratis kinderopvang per baan die het oplevert. Beeld
De kosten van gratis kinderopvang per baan die het oplevert.

Gimbrère en Teun van de Keuken gingen op zoek naar de oorzaken. Veel vrouwen vinden het wel best zo. Die willen, zoals de geïnterviewde Justine Maljaars, helemaal niet fulltime werken. ‘Ik wil niet meer carriere maken’, zei ze. ‘Ik wil er meer voor mijn kinderen zijn. Dan moet je toch minder werken, en dan kun je niet een hoge functie blijven doen.’ Tegelijkertijd krijg je in Nederland al een bezoekje van de moedermaffia als je je kind meer dan drie dagen naar de crèche brengt. ‘Ik heb geen kinderen om ze vijf dagen naar de opvang te brengen’, zei een jonge moeder die Van de Keuken in een speeltuin aansprak. Een derde factor werd gesignaleerd door hoogleraar Belle Derks: weinig stellen maken bij de geboorte van hun eerste kind een bewuste keuze over wie er minder gaat werken. Het is ingesleten in onze cultuur. ‘Mannen die parttime werken worden als minder ambitieus gezien en parttime werken leidt tot minder kansen’. Het probleem is dus nogal gecompliceerd.

De oplossing ook. Een vrouwenquotum alleen is niet genoeg, zei econoom Barbara Baarsma. ‘Voor veel vrouwen is het de gewoonte om parttime te werken, vaak zie je dat al na hun opleiding. Zelfs als ze geen kinderen hebben, gaan ze al parttime werken.’ Die cultuur moet veranderen, zei Baarsma, die wil dat vrouwen ‘verleid’ worden: dat het makkelijker voor ze wordt om meer uren per week te werken. Een zevenmijlsstap in de goede richting zou gratis kinderopvang zijn. Volgens het CPB kost dat 5,7 miljard euro en levert het 7.500 fulltime banen op. Pointer maakte een snelle rekensom die leerde dat de gratis opvang per opgeleverde fulltime baan 760 duizend euro kost. ‘Best een dure oplossing dus’, was de conclusie.

Ook een beetje een flauwe conclusie. Gratis kinderopvang levert wel wat meer op dan alleen banen. Er mag toch geen prijs staan op gelijkwaardigheid, vrijheid en emancipatie? Bovendien, zoals in Nieuwsuur werd gesignaleerd, klotst ergens in Nederland het geld tegen de plinten. Zorg nu maar eens dat het goed terechtkomt.

Meer over