Grachtengordel en Bijlmer versmelten in theaterfeest

Een rap-voorstelling door multiculturele jongeren. Een Surinaams Winti-ritueel. En een Kawina-band die trommelend door het Nes-straatje trekt. Bezoekers van de theaterstraat in het centrum van Amsterdam wanen zich dezer dagen in de Bijlmer....

'Voor de verandering' luidt dit jaar het motto van (ON)ze Keuze. Dat moeten we vooral letterlijk nemen, want het festival vormt de opmaat van een ambitieus plan. Per 1 januari verhuizen de Nes-theaters gedeeltelijk naar de Amsterdamse Bijlmer.

'Jarenlang hebben we geprobeerd de wijk het theater in de trekken,' zei Nan van Houte, artistiek directeur van de Nes-theaters, bij haar openingspraatje. 'Nu trekt ons theater de wijk in.'

Van Houte verwees naar eerdere initiatieven als de multiculturele talentenshow Know your City en de houseparties die de Nes-theaters de afgelopen jaren organiseerden. Pogingen om - lang voor staatssecretaris Van der Ploeg aan de bel trok - allochtonen en jongeren het theater in te krijgen. Vergeefse pogingen, geeft Van Houte toe, want het 'nieuwe' publiek dat deze manifestaties bezocht, zag ze nooit meer terug.

Niet dat de Nes-theaters nu in de Bijlmer zieltjes gaan winnen. De samenwerkingsprojecten die worden opgezet tussen theatermakers en Bijlmerbewoners hebben net zo goed het omgekeerde doel: om de reguliere theaterbezoekers de rijkdom te tonen van de Amsterdamse buitenwijk.

'Zuid-Oost heeft alles', beloofde Hanna Belliot, de voorzitter van het Amsterdamse stadsdeel Zuid-Oost bij de opening van het festival. 'Zuid-Oost schrikt af, maar trekt ook aan. Niet voor niets wordt hier binnenkort één van de grootste uitgaanscentra van Amsterdam gevestigd.'

De openingsvoorstelling van (ON)ze Keuze was Rap Trap, een productie van jongerentheater Nultwintig. Een spetterende swingvoorstelling door elf dansende en rappende jongeren. Ze zijn van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse of Aziatische afkomst - alle huidskleuren zijn vertegenwoordigd, als in kledingreclame.

'Niet gesponsord door . . .' luidt de ironische slottekst van de voorstelling, want deze jongeren verkopen geen kleding. Ze verkopen hoogstens zichzelf: een verzameling vrolijke, muzikale openhartige, baldadige én dromerige individuen die zich verzetten tegen het negatieve Generatie X-imago.

Rap Trap staat op alle reprise-festivals aan het begin van dit nieuwe theaterseizoen, en dat is opvallend voor een productie die door amateurs wordt gespeeld. Maar voor de Nes-theaters is deze voorstelling meer dan een hoogtepunt uit het afgelopen seizoen. De multiculturele jongerenshow is een voorbeeld. Als het aan directeur Nan van Houte ligt, is dit de huidige koers voor het theater.

Ook Bijlmer-prominente Belliot benadrukte de waarde van Rap Trap. Ze verwees naar de woorden die ex-premier Ruud Lubbers kortgeleden sprak: 'De Muzen zijn verdwenen uit ons denken en handelen, en daarmee raken we vervreemd van onze wortels.' Maar dat valt wel mee, vindt Belliot. 'Er zijn driften die ons daarvoor behoeden,' constateerde zij na het zien van Rap Trap.

Behalve de jongerenvoorstelling heeft (ON)ze Keuze theatraal gepresenteerde rituelen uit diverse culturen in de aanbieding, zoals de zinnenstrelende bosmeditatie De reis van Lidy Six. Daarnaast biedt het Nes-festival ook technologisch-geavanceerde Internet-projecten van kunstenaars als Karen Lancel en Debra Solomon.

Een vreemde combinatie? Nan van Houte vindt van niet. 'Er zijn nu twee belangrijke maatschappelijke bewegingen. De migratie en de opkomst van de nieuwe media. Internet maakt het mogelijk om met identiteiten te spelen, om grenzen te overschrijden en andere werelden te ontdekken. En die werelden zijn in Amsterdam overigens ook binnen handbereik: een kwartiertje reizen met de metro.'

Meer over