Gouden pennetje als handboek voor Beatrix

DE KRAMPACHTIGE verstandhouding tussen pers en Koninklijk Huis zou een blijvende bron van vermaak kunnen zijn, als het niet zo treurig was....

Daags na de majesteitelijke bemerkingen barstte op sommige mediaredacties de discussie los: moeten we en kunnen we dit wel publiceren, waarom niet, en zo ja, hoe? Sommige kranten publiceerden wel, andere niet. Bij de tv was het al niet anders. Het NOS Journaal besteedde er geen aandacht aan, RTL Nieuws wel.

Veel redacties worstelden met de ongeschreven, rekbare regel dat er na informele gesprekken tussen de pers en een lid van het Koninklijk Huis niet (met citaten) uit de school wordt geklapt.

Het is niet de eerste keer dat de pers tegen die regel aan loopt. Hare majesteit weet dat ongetwijfeld ook. En zo niet, dan kan ze het er nog eens op nalezen in het boekje dat ze kreeg op de bijeenkomst van het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren, waar ze haar kritische opmerkingen maakte. Het bundeltje heet Het gouden pennetje, zeventien journalisten over hun fascinerend vak en bevat bijdragen van journalisten die het gouden pennetje (een jaarlijkse prijs voor jong journalistiek talent) hebben gewonnen.

Margriet Oostveen (NRC Handelsblad) geeft in haar bijdrage een amusante typering van de 'hofvrees': '...wie serieus over het Koninklijk Huis schrijft, loopt nog steeds op kousenvoeten. Wees geen schorriemorrie, richt de telelens niet op vorstelijke zwembaden en blijf met uw poten van Hare Majesteits vuilniszakken af. Daarvoor hebben wij de Bladen. Maar leg contacten. Bezoek recepties, volg staatsbezoeken, zoek oud-ministers op. Raak vertrouwd met hoge ambtenaren, spin een netwerk rond het hof. Wees geduldig. Weersta het afweergeschut. Word geen vazal van Oranje. En weet hoe fragiel dit bouwwerk is.'

Oostveens beschrijving van de royalty-verslaggeving is een van de verfrissende pennevruchten van journalisten die heel goed weten hoe ze feiten en gebeurtenissen helder en speels in kaart moeten brengen. Sommige van hun bijdragen zijn bovendien goed te gebruiken als richtsnoer voor de journalistieke praktijk, die nogal eens te lijden heeft van versteende patronen.

De zeventien pennetjeswinnaars hebben zich op verschillende journalistieke genres geworpen. Zo pleit Arendo Joustra (Elsevier) voor een terugkeer van het ouderwetse commentaar: een kort essay met een duidelijk, goed onderbouwd standpunt. Verder schrijft bijvoorbeeld Hetty Nietsch (NOVA) over leugens in de journalistiek (lees de damesbladen), Leonoor Meijer (GPD) over roddeljournalistiek (lees de kwaliteitskranten), Henk Blanken (de Volkskrant) over new journalism (Martin Bril), Caroline de Gruyter (NRC Handelsblad) over geënsceneerd of opgeblazen geweld voor de kijkers thuis, en René van der Lee (Brabants Dagblad) over het tekort aan kritische sportjournalistiek in Nederland.

Als hare majesteit het boekje uit heeft, is ze aardig op de hoogte van wat journalisten zoal bezighoudt. Ze kan dan misschien meteen een discussie beginnen over een nieuwe verstandhouding met de pers.

Meer over