Gif in grond bij Stedelijk Museum

De grond bij het Stedelijk Museum in Amsterdam blijkt ernstig vervuild te zijn met onder meer lood, koper, kwik en het zeer giftige cyanide....

De milieuverontreiniging is naar voren gekomen tijdens een groot onderzoek naar de gesteldheid van de bodem van het terrein achter het Stedelijk Museum aan het Museumplein in Amsterdam.

De gemeente Amsterdam heeft een saneringsplan laten opstellen om de verontreinigde grond af te graven. De grond moet daarna onder strenge veiligheidseisen worden afgevoerd en kan niet opnieuw gebruikt worden.

Het saneringsplan en de beschikking – waarin in detail uitgelegd staat waar de vervuiling zich bevindt, en waarom de aanpak daarvan volgens de gemeente niet urgent is – ligt de komende weken ter inzage bij de Dienst Milieu en Bouwtoezicht van de gemeente. Belanghebbenden kunnen de komende maand bezwaar maken tegen de plannen.

De meest giftige laag, waarin sterk verhoogde concentraties van het zwaar giftige cyanide (grondstof voor blauwzuurgas en het vergif Cyaankali) zijn aangetroffen, zit over de hele breedte van het terrein op een diepte uiteenlopend van drie tot vijf meter. Deze laag is circa een meter dik, blijkt uit tekeningen van Cauberg-Huygen, het bureau dat het saneringsplan voor het terrein heeft opgesteld.

Op het terrein, dat grenst aan het oude hoofdgebouw van het Stedelijk aan de Paulus Potterstraat, het ezelsoor op het Museumplein en het Van Gogh Museum wil het Stedelijk Museum een belangrijk deel van zijn ambitieuze nieuwbouwplannen realiseren, ontworpen door architectenbureau Benthem Crouwel.

Aanleiding voor het onderzoek op de aanwezigheid van cyanide in de grond is het feit dat het gif in 1997 werd aangetroffen bij bodemonderzoek in de bouwput van de nieuwe vleugel van het Van Gogh Museum. Die vleugel ging zes meter de grond in – vijf meter minder diep dan het Stedelijk wil afgraven.

De aangetroffen cyanide leidde in 1997 tot een toename van de bouwkosten voor het Van Gogh Museum met circa driehonderdduizend euro, en uitgebreide extra veiligheidsmaatregelen voor bouwvakkers en de vrachtwagens die de vervuilde grond afvoerden. De vervuiling is niet gevaarlijk voor omwonenden, omdat die niet vluchtig is.

De verontreiniging is waarschijnlijk ontstaan in de 18de- of 19de-eeuw. Waar nu het Museumplein ligt, was toen een vuilstortplaats. Ook is het plein verscheidene malen opgehoogd, en raakte de grond vervuild door de sintels die er voor de Tweede Wereldoorlog gestort werden als onderlaag voor een natuurijs- annex atletiekbaan.

Het Stedelijk Museum is sinds 1 januari 2004 gesloten. Binnenkort zal worden begonnen met de sloop van de Sandberg-vleugel.

Marcia Sookha van het Projectbureau Amsterdam zegt dat de bouwwerkzaamheden van het museum deze zomer begint, en dat het nieuwe Stedelijk gewoon in 2008 de deuren opent. Zij verwacht geen extra kosten of vertragingen als gevolg van de bodemverontreiniging. ‘Wij wisten dit al lang’, zegt Sookha. ‘We hebben het alleen nooit verteld omdat het helemaal niet interessant is en er bovendien nooit iemand naar gevraagd heeft.’

Meer over