Gedreven apenvriend in een wereld vol corruptie

Kan de Amazone, het grootste ecosysteem op aarde, overeind blijven? Na lezing van Blootsvoets door de Amazone van bioloog Marc van Roosmalen rest een negatief antwoord....

Doodseskaders zaten hem op de hielen, hij was veroordeeld tot veertien jaar cel wegens natuurpiraterij, en zijn gezin zou hem financieel hebben uitgekleed na een echtelijke breuk. Het boek is opgedragen aan Vivian, zijn nieuwe heldin en partner, die hem na twee maanden uit de gevangenis wist te krijgen. Met haar vlucht hij terug naar de granietbergen van Suriname, zijn vorige onderzoeksgebied, dat hij als een paradijs omschrijft.

Het is een boek van een gedreven bioloog in een corrupte wereld. Volgens zijn dagboekaantekeningen deugt er weinig van regeerders, milieuautoriteiten en natuurbeschermingsorganisaties in het Amazonegebied.

Is dan echt alles verloederd door het grote geld? Van Roosmalen, die jarenlang de ontoegankelijkste delen van de jungle onderzocht en over een netwerk van indianen en boeren beschikt, weet waarover hij praat.

Hij tekent op hoe hij autoriteiten met hun hypocriete gedrag confronteert. En dat hij steeds zuiniger wordt met het prijsgeven van locaties van nieuwe soorten, zoals de zwarte slingerapen of de dwergzijdeaapjes. Van Roosmalen zal nooit een aap doden voor onderzoek. Autoriteiten lieten zonder bezwaar zeven apen uit de bomen schieten nadat de onderzoeker de locatie had onthuld.

Hij raakt steeds minder geliefd bij zijn Braziliaanse bazen voor wie hij de biodiversiteit in kaart brengt. Zijn kritiek op de hypocriete wereld maakt hem tot een outcast. Zelf gelooft Van Roosmalen dat men hem om die reden onschadelijk wilde maken door beschuldigingen over biopiraterij, en het roven van planten en dieren.

Dankzij zijn indianennetwerk ontdekt hij dat een witte roodkopoeakari onder de vlag van de Amerikaanse zending rechtstreeks naar de VS is gevlogen. In het cargovliegtuig van de zendelingen werd ook een lading ruw bewerkte cocaïne meegenomen. De autoriteiten waren volledig op de hoogte en deelden in de miljoenenwinst.

‘Het leek sterk op een andere Amerikaanse zending in de late jaren negentig in Suriname’, schrijft Van Roosmalen. Daar hadden ze de indianen alle flora en fauna rond hun dorp Kwamalasumutu laten weghalen. ‘Alle medicinale planten, kikkers, hagedissen, vogels en apen waren in vliegtuigen van de zending regelrecht naar een basis in Florida gevlogen.’

Marieke Aarden

Meer over