Performance

‘Fuck Me’ slaat precies de ontregelende toon aan waar festival Spring om wordt geroemd ★★★★☆

De voorstelling is onbeschaamd en tegendraads, en balanceert op de grens tussen een hilarische provocatie en een narcistisch egodocument.

Annette Embrechts
Fuck Me van Marina Otero, openingsvoorstelling van Spring Performing Arts Festival in Utrecht Beeld Diego Astarita
Fuck Me van Marina Otero, openingsvoorstelling van Spring Performing Arts Festival in UtrechtBeeld Diego Astarita

Iedereen die wel eens een tijd fysiek uitgeschakeld is geweest, herkent het beangstigende gevoel dat je lichaam je genadeloos in de steek laat. Plots valt de bodem onder je bestaan weg; niets is meer vanzelfsprekend. Zelfs alledaagse handelingen niet. Dat overkwam de Argentijnse performancekunstenaar en regisseur Marina Otero (38). Net toen ze met ruige, activistische performances naam maakte in de alternatieve theaterscene van haar geboorteland, brak ze drie ruggenwervels. Rugoperaties kluisterden haar lange tijd aan bed. Haar herstel hapert.

Je zou ook kunnen zeggen: de koppige Otero vroeg erom. Door haar naakte lijf tijdens voorstellingen onbeschermd tegen betonnen vloeren te smakken, ruïneerde ze haar lichaam. Liggend in bed reageerde ze al haar frustraties af door een voorstelling te maken, getiteld Fuck Me (2020). Die opende donderdag de tiende editie van het Spring Performing Arts Festival, het eerste onder de nieuwe artistieke leiding van de Pool Grzegorz Reske (42). Hij introduceert Otero in Nederland.

Fuck Me slaat precies de ontregelende toon aan waar het festival al jaren om wordt geroemd: onbeschaamd en tegendraads, balancerend op de grens tussen een hilarische provocatie en een narcistisch egodocument. Met – Spring eigen – veel bloot.

Vijf naakte Pablo’s, vernoemd naar de drie minnaars waarmee Otero in betere tijden tegelijk aan het daten was, stappen vanaf de tribune de vloer op, vrijpostig paraderend op soldatenkistjes. Nummer zes, zo horen we gaandeweg, is afgehaakt vanwege de expliciete opdrachten die door Otero eufemistisch omschreven worden als ‘spirituele offers’. Terwijl Spaanse schlagers uit de boxen knallen, schiet de jongste telkens energiek in een uitdagende spagaat. De oudste beklaagt zijn worsteling met een ouder wordend lichaam. En de meest gespierde adonis legt uit dat achter zijn viriele lichaam een jeugd vol pesterijen schuilgaat. Aangrijpend is het moment waarop hij zichzelf omschrijft als een knoop op het militaire uniform van zijn vader. Officieren kijken altijd stuurs vooruit, nooit naar hun knopen. Ook niet bij het aanraken ervan. Zo ongezien voelde hij zich vroeger. Daarom staat hij nu naakt in het volle theaterlicht, te genieten. Ondertussen strompelt Otero over het podium, haar leven samenvattend in Spaanse quotes die in Engelse en Nederlandse boventitels rap op het achterdoek verschijnen. Dat bemoeilijkt wel het kijken naar de theatrale dansscènes; een vertaling via een voice-over was handiger geweest.

Fuck Me van Marina Otero, openingsvoorstelling van Spring Performing Arts Festival in Utrecht Beeld Matias Kedak
Fuck Me van Marina Otero, openingsvoorstelling van Spring Performing Arts Festival in UtrechtBeeld Matias Kedak

Vreemd genoeg doet de geblesseerde Otero verder weinig met deze sociaal relevante ontboezemingen, zoals de geheime band van haar vroeg gestorven opa met de Argentijnse junta, waarover hij altijd heeft gezwegen. Wel zet ze haar Pablo’s generaalspetten op en onderwerpt ze hen, rokend in haar stoel, aan een militaire regime van commando’s. De mannen moeten een groot aantal optredens verbeelden uit haar leven, van tienerdansjes op familiefeestjes tot haar ontembare drang naar seks. Op de achterwand zien we in vroegere video-opnames hoe een wellustige Otero zich in een orgie door mannen laat opjagen, wederom de grens opzoekend. Wie maakt hier misbruik van wie? Ze verwijst naar haar grote Spaanse voorbeeld, de extreme theatermaakster Angélica Liddell, die op het toneel de duivel kan ontketenen. Zo ver komt Otero niet.

Verrassend is wel de fysieke toegift, de Otero speciaal maakte voor Spring. Soms toont een lichaam onverwachte veerkracht, mits je maar geduld hebt. Het herstel is ingezet. Otero kan de voorstellingstitel nu weer minder sarcastisch scanderen.

Een groot aantal, vooral vrouwelijke, podiumkunstenaars lijkt zich te herbronnen met feministische seances. Er is een hausse aan voorstellingen te zien waarin maancirkels, heksenkringen of andere vruchtbare (oer)rituelen tegen het licht worden gehouden als heelmiddel. Altijd blijft de vraag: hoe betrek je toeschouwers bij een intiem ritueel dat in eerste instantie door een collectief van performers wordt beleefd?
Zo vroeg je je dit weekend als bezoeker van Spring geregeld af waarom je aanwezig moest zijn bij The Waves van de eigenwijze theatermaker Khadija El Kharraz Alami. Eerder maakte ze met Nu ben ik Medea (2018) een statement over giftige zelfkritiek. In opvolger The Waves (2022) leent ze experimentele teksten uit de gelijknamige roman van Virginia Woolf om vijf futuristische avatars te teleporteren naar een oerritueel over sensualiteit en vrouwelijke energie.
De vijf performers amuseren zich voluit met bevrijdende bewegingen en het delen van voedende oliën en sappige vruchten, maar vergeten contact te maken met hun toeschouwers. De ervaren theatermaker Boukje Schweigman, bekend om haar beeldende en speelse rituelen, mag komende week laten zien hoe haar dit wel lukt tijdens Eros. Met hulp van drums en percussie wil ze een vat vol sensaties losroffelen uit het krachtige vrouwenlichaam.

The Waves van Khadija El Kharraz Alami Beeld Nathan Ishar
The Waves van Khadija El Kharraz AlamiBeeld Nathan Ishar

Spring Performing Arts Festival: Fuck Me

Dans
★★★★☆
Van performancekunstenaar Marina Otero. Door Augusto Chiappe, Juan Francisco Lopez Bubica, Fred Raposo, Miguel Valdivieso, Cristian Vega en Marina Otero.
12/5, Stadsschouwburg Utrecht. Spring vindt plaats t/m 21/5 op diverse locaties in Utrecht

Meer over