Filmregisseur Gerrard Verhage overleden

Het geloof dat mensen nooit echt gelukkig kunnen worden, was de kern van veel films van regisseur Gerrard Verhage...

Van onze filmmedewerkster Floortje Smit

Hij maakte films, documentaires en televisiedrama, en werd vooral bekend door zijn speelfilm De Dominee, geïnspireerd op het leven van Klaas Bruinsma, en zijn televisiedrama Dichter op de Zeedijk naar het boek van Kees van Beijnum waar hij in 1999 een Gouden Kalf mee won. Gerrard Verhage (1948-2008) overleed zondag aan de gevolgen van kanker. Hij heeft zelf zijn moment van sterven bepaald.

De Koppelbazen uit 1978 beschouwde hij als zijn debuut, zo schreef hij op zijn website. Als een van de oprichters van het Amsterdams Stadsjournaal, een collectief van geëngageerde socialistische filmmakers, maakte hij deze documentaire die ‘was opgezet als een aanklacht over de praktijken van koppelbazen maar ‘onbedoeld bedoeld’ uitgroeide tot ironische verheerlijking van twee charmante oplichters.’

Zo maakte Verhage vaker het grote klein. ‘Alles kwam toch weer terecht bij het kleine, bijna huiselijke drama’, aldus zijn producent René Huybrechtse, die ook zijn overlijden bekend maakte. Zo was Verhages grootste publiekssucces De Dominee ook eerder een film over macht en trouw, familie en vriendschap, dan een ruige gangsterfilm over Klaas Bruinsma. Dertien jaar duurde het voordat deze film gemaakt kon worden.

Misdaadjournalist Bart Middelburg, op wiens gelijknamige boek De Dominee gebaseerd is, beschuldigde Verhage ervan dat hij bij het schrijven was gezwicht onder druk van de onderwereld. Een theorie die Verhage zelf altijd volledig verworpen heeft. ‘Ik heb als filmer een zelfstandig, creatief proces doorgemaakt, los van Bart, los van Etienne Urka, los van wie dan ook’, verklaarde hij destijds.

Wat hem vooral fascineerde aan mensen met een twijfelachtige reputatie, stelt Huybrechtse, was hun verlangen zich van hun eigenheid en achtergrond probeerden te ontdoen. ‘Hij geloofde dat mensen dan nooit echt gelukkig konden worden.’

Hetzelfde geldt voor de twee figuren die de hoofdrol zouden spelen in zijn laatste project Bloedbroeders, Willem Holleeder en Willem Endstra. Het was zijn wens om deze film alsnog af te maken. Maar dat is lastig, denkt producent Huybrechtse. ‘Het project is onlosmakelijk verbonden met Gerrard: het scenario is nog niet eens af’. Verhage had ook nog het boek Nooit Meer Slapen van W.F. Hermans willen verfilmen.

Meer over