Festivaltips van de experts

Voorstellingen die u niet mag missen op het Holland Festival. Aangeprezen en toegelicht door Volkskrant-redacteuren...

Sentimenti

Hein Janssen

Al jaren op het repertoire, maar nog niet eerder in Nederland te zien geweest: Sentimenti, bejubeld muziektheater van Johan Simons Simons en Paul Koek, destijds gemaakt voor de RuhrTriennale in Duitsland. Met als uitgangspunt verschillende opera-aria`s van Verdi vertelt Sentimenti het verhaal van Simon, hoofdpersoon uit de roman Milch und Kohle van Ralf Rothmann. Simon kijkt in deze voorstelling terug op de verboden liefde van zijn (Duitse) moeder met een (Italiaanse) gastarbeider in de jaren zestig. In de relaties tussen moeder, minnaar en zichzelf zoekt hij naar waar de echte liefde en het echte sentiment schuilgaan. Internationale operasterren en acteurs als Chris Nietvelt, Jeroen Willems en Fedja van Huêt spelen en zingen de rollen in een magistraal epos over liefde op scootertjes en gebroken harten. (Zuiveringshal Westergasfabriek Amsterdam; 2, 3 en 4 juni).

Hedda Gabler

Hein Janssen

Elke zichzelf respecterende regisseur komt niet onder haar uit: Hedda Gabler. In 1890 door Henrik Ibsen geschreven en nog steeds vatbaar voor allerlei interpretaties. Jonge, verveelde vrouw schiet zichzelf voor de kop vanwege een wanhopige liefde. Hoe kom je daar in deze tijd nog mee weg? Ivo van Hove situeert zijn Hedda Gabler bij Toneelgroep Amsterdam in een hedendaagse loft in een grote stad. Voor hem raakt Hedda aan het moderne levensgevoel, waarin egocentrisme en de drang naar onmiddellijke bevrediging de boventoon voeren. `Hedda Gabler is een existentialistisch toneelstuk, een zoektocht naar de betekenis van het leven, onsympathiek, zoekend naar de waarheid`, aldus Van Hove. Met Halina Reijn in de titelrol en verder onder anderen Jacob Derwig, Roeland Fernhout en Celia Nufaar. (Zuiveringshal Westergasfabriek Amsterdam; 21 t/m 24 juni, en vanaf 15 augustus).

Gatz

Karin Veraart

In New York is het al een tijdje een culthappening van naam: Gatz van de Elevator Repair Service. Deze groep theatermakers, schrijvers en acteurs namen The Great Gatsby van de Amerikaanse auteur F. Scott Fitzgerald als uitgangspunt en maakten het tot Gatz. In zeseneenhalf uur incorporeren ze het boek in zijn geheel in hun theatervoorstelling - met fascinerend resultaat. Wie opziet tegen de zit kan ervoor kiezen het stuk in twee delen te doen, maar de marathon is wel erg de moeite waard. (Theater Bellevue, Amsterdam; 14/6 (deel1), 15/6 (deel2); marathons op 16/6, 17/6).

Mozart & Salieri

Karin Veraart

Het is het verhaal dat de meesten zullen kennen uit de film Amadeus van Milos Forman: een relaas vol intriges over de relatie tussen Mozart en zijn collega Salieri. De Russische dichter Aleksander Poesjkin schreef in 1830 zijn Mozart i Salieri, een fraai klein stuk over genialiteit, geploeter en verschrikkelijke afgunst. De Russische regisseur Anatoli Vassiliev en componist Vladimir Martynov maakten er indringend muziektheater van. (Stadsschouwburg Amsterdam; 11,12 en 13/6).

Zero Degrees

Annette Embrechts

Getalenteerde makers hebben soms niet veel nodig om tot fenomenale prestaties te komen. De dansers en choreografen Akram Khan en Sidi Larbi Cherkaoui gingen slechts uit van hun verschillende (dubbele) identiteit en creëerden daarmee een van de mooiste voorstellingen van dit seizoen: Zero Degrees. De een, Britse Bengalees en ooit `s werelds beste kathakdanser, zorgt voor een bedwelmend snelle en zuivere derwishdans, gelardeerd met krachtige sprongen. De ander, een Marokkaanse Vlaming die in 1995 werd gelauwerd voor de beste Belgische danssolo en onder de hoede van Alain Platel uitgroeide tot eigenzinnig choreograaf, beantwoordt zijn motorische vragen met vingervlugge acrobatiek. Dat ze zo diametraal anders zijn, bevestigen ze curieus genoeg door geregeld exact synchroon te spreken, te mimen en te dansen. Voortdurend krijgt hun dubbelspel een andere kleur, een andere wending: in dans, gebaar, tekst en in de door vier muzikanten live gespeelde global fusion van Pakistaanse zang, jazzy solo`s, funky dancegrooves en stuwende popritmes, gecomponeerd door multi-instrumentalist Nitin Sawhney. (Stadsschouwburg, 24 en 25 juni).

VSPRS

Annette Embrechts

In zijn veel geroemde voorstellingen Iets op Bach (1998) en Wolf (2004) wist Alain Platel een wonderlijk verbond te smeden tussen het alledaagse van zijn zonderlinge troep dansers en het religieuze van de hemelse muziek van respectievelijk Bach en Mozart. Nu choreografeert hij tien dansers op de 17de-eeuwse Maria-Vespers van Claudio Monteverdi. Platel beschouwt deze gezongen kloostergebeden als de meest volmaakte devotiewerken ooit gecomponeerd. Wel liet hij ze eerst bewerken door saxofonist Fabrizio Cassol (Aka Moon), die er met een losse beat en frivool koperwerk een gipsy karakter aan gaf. Waar de sopraan bevangen raakt door de meerstemmige hymnes, leveren de dansers zich over aan een grillige, wispelturige, lichamelijke stotterdans. Toewijding balanceert daarmee doelbewust op de grens van hysterie. Dans en muziek proberen beide aan iedere beteugeling te ontsnappen. Zo trekt de voorstelling een onvoorspelbare kronkelweg door het maagdelijk witte berglandschap, opgetrokken uit duizenden reepjes stof. (Muziektheater, 6 en 7 juni).

Cry Love

Mirjam van der Linden

Cry Love pakt door op een duet uit Nanine Linnings bekroonde choreografie Bacon (2005). Dat ging over de dunne scheidslijn tussen liefde en het einde van de liefde. Tussen heel dicht bij elkaar zijn en elkaar toch al missen, tussen de wens tot voortplanting en de drang tot vernietiging.

Linning (28) is een jonge choreograaf die altijd weer stof doet opwaaien. Eerst omdat ze als broekie van 23 een contract als huischoreograaf van Scapino Ballet Rotterdam kreeg. Daarna omdat ze zulke prachtig-ruimtelijke, architectonische stukken maakte. Vervolgens omdat ze haar vaste baan aan de wilgen hing, op zoek naar meer vrijheid, en onlangs omdat ze bewees - met dank aan Francis Bacon - ook sterk expressieve, emotionele dans te kunnen maken. Cry Love wil een mix van dans en beeldende kunst zijn. Speelvlak en installatie worden gevormd door een gaasdoeken tunnel waarop van alle kanten wordt geprojecteerd. Dansers en toeschouwers bevinden zich nu eens in deze `innerlijke wereld van de mens`, dan weer daarbuiten. (Westergasfabriek Zuiveringshal, 9 t/m 11 juni).

Lady Macbeth

Roland de Beer

Katerina Ismailova, de koopmansvrouw die in Sjostakovitsj` opera Lady Macbeth van Mtsensk deerlijk wordt verwaarloosd en vernederd door man en schoonvader, zoekt zingend haar oplossing in moord en overspel. Ze doet dat op orkestklanken die zo ruig en beeldend zijn, dat ze in New York ooit werden betiteld als `pornofonie`. Ook in Moskou anno 1935 ging niet iedereen akkoord. Met de term `Chaos in plaats van muziek` verwees de Pravda - vermoedelijk Stalin zelf - het werk naar de brandstapel. Als er één is die er juist geen chaos van zal maken, is het Mariss Jansons, chef van het Concertgebouworkest. Hij leidt de Nederlandse Opera en het KCO in een productie die muzikaal grote kwaliteit belooft. De regie is van Martin Kusej. Het Holland Festival biedt meer Sjostakovitsj: in het Concertgebouw klinken onvoltooide muziektheaterfragmenten onder de titel The great lightning. (Lady Macbeth: Muziektheater Amsterdam, 3 t/m 25 juni. The great lightning: Concertgebouw, 7 juni).

Zoroastre

Roland de Beer

Jean-Philippe Rameau, genie van de Franse barokmuziek, had anno 1756 nog nooit van Friedrich Nietzsche gehoord en zette boven zijn opera over de eeuwenoude strijd tussen licht en donker dan ook niet de titel `Zarathustra` maar Zoroastre. Holland Festivalleider Pierre Audi laat in de Amsterdamse Stadsschouwburg een intieme enscenering zien, die hij eerder maakte voor het 18de-eeuwse hoftheater in het Zweedse Drottningholm. Hij treedt ermee in een spoor dat hij bewandelde met spraakmakende, sobere regies van Händels opera`s Alcina en Tamerlano. In de orkestbak zit het barokensemble Les Talens Lyriques van Christophe Rousset. (Stadsschouwburg Amsterdam, 4, 6 en 7 juni).

Mozart en Mozart

Roland de Beer

Swingvingers versus fortepianootje-toucher: de klavierkunst van Mozart wordt in het Holland Festival 2006 van verschillende zijden besprongen. Jos van Immerseel en zijn oude-muziekensemble Anima Eterna brengen een integrale uitvoering van Mozarts pianoconcerten, verdeeld over acht avonden. De Amerikaanse beboptovenaar, klezmerarrangeur en klassieke-muziekontleder Uri Caine komt over met een impressie onder de titel Mozart remixed. (Van Immerseel: De Duif, Amsterdam, 13 t/m 20 juni. Uri Caine: Amstelkerk, 17 juni).

Kurtág & Co

Roland de Beer

Veel nieuwe muziek: tegenover de multimedialist Michel van der Aa en randprogramma`s met techno- en video-jongeren met gouden vingertjes staan de veteranen György Kurtág en Pierre Boulez. Het Schönberg Ensemble viert Kurtágs 80ste verjaardag. Voor het meesterwerk Explosante-Fixe van de één jaar oudere Boulez komen het Nieuw Ensemble en het Zwitserse Contrechamps gezamenlijk in actie. Andere opvallende namen in de editie-2006 zijn de Brit Harrison Birtwistle en de Russische Fransman Nicolaj Oboechov, een in 1954 gestorven kluizenaar die zich uitputte in mystiek mega-werk en in elektronische klanken die hij genereerde op een geheimzinnig croix sonore. (Boulez: Muziekgebouw 21/6. Kurtág: Muziekgebouw 23/6. Birtwistle: Concertgebouw 6/6. Oboechov: Concertgebouw 17/6 (`dag 1`) en Muziekgebouw 18/6 (`dag 2`).

Meer over