Feest der herkenning

CHINESE KUNSTENAARS DIE HET REALISME GOED IN DE VINGERS HEBBEN, SCHILDEREN IN OPDRACHT VAN DE KUNSTFABRIEK EEN BOODSCHAP VOOR BOVEN DE BANK....

Chocoladeliefhebbers zijn ze zeker. Jan (53) en Greetje (53) Middeljans uit Rotterdam hebben niet voor niets een olieverfschilderij van een reep Côte d`Or in de woonkamer hangen. Ze eten het regelmatig. `Toblerone had ook gekund`, zegt Jan Middeljans, `die driehoekige verpakking is heel bijzonder.`

`Hang uw favoriete merk boven de bank`, luidt de opmerkelijke slogan waarmee De Kunstfabriek haar nieuwe tentoonstelling `Boodschappen in olie` aanprijst. Wie liever pepermunt heeft - Wilhelmina of King kan ook.

Het tot kunst verheffen van merkproducten is typisch iets voor De Kunstfabriek. De oprichters van deze galerie op het Westergasfabriekterrein in Amsterdam zien Andy Warhol als hun grote voorbeeld. Warhol schilderde en zeefdrukte in de jaren zestig al Coca Cola-flesjes en de befaamde soepblikken van Campbell`s. Zijn eerste Campbell`s doet nu 1,6 miljoen euro.

De Kunstfabriek biedt geen Warhol, wel soepblikken. Van Unox. Voor gewone mannen en vrouwen die geen duizendjes, laat staan miljoenen te besteden hebben. Aan deze doelgroep verkocht De Kunstfabriek sinds de oprichting in 1999 drieduizend olieverfschilderijen van bloemen, dieren en oude meesters én merken. Voor vierhonderd euro heb je een schilderij, een kamervullende replica kost anderhalfduizend. Alleen de kunstuitleen is goedkoper.

Moet haast wel: Made in China. Daar hebben ze geschoolde kunstenaars die het realisme opvallend goed in de vingers hebben. De Chinezen, die de opgestuurde foto`s als veredelde kopieerapparaten tot metershoge olieverfdoeken verheffen, blijven anoniem. Alleen het logo van De Kunstfabriek (archaïsch gebouwtje met een rokende schoorsteen) verwijst als handtekening naar hun bestaan.

Om authenticiteit is het De Kunstfabriek niet te doen, zegt mede-oprichter Bert-Jan van Egteren, die een lange neus trekt naar `de gevestigde kunstorde`. Ter voorbereiding op de huidige tentoonstelling deed Van Egteren doodkalm voor tweehonderd euro inkopen bij Albert Heijn. Hij zocht `mooi vormgegeven producten die herkenning oproepen`. Corona, Dreft en ob-tampons werden vastgelegd door fotograaf Michael van Emde Boas, afdrukken ervan werden naar China gestuurd. Tot 26 januari hangt het resultaat opgeblazen en in olieverf in de galerie.

Boodschappen van Albert Heijn aan de muur? Hoe kom je erop? Merkgericht hoef je niet te zijn, zeggen Jan en Greetje Middeljans. `Wij zijn Aldi-klanten, daar verkopen ze geen bekende merken. Toch kun je er niet omheen; je bouwt gaandeweg een band met merken op.` Net zoals Warhol, die als arme emigrantenzoon vaak Campbell`s kreeg voorgeschoteld.

Het kunstje met `boodschappen in olieverf` heeft De Kunstfabriek in 2002 al eens uitgehaald. Toen werd `een kratje Heineken` gekocht door een oudere jongere en ging de Tabasco naar een tandarts in de Achterhoek. De helft van de kopers was particulier. Fisherman`s Friend werd opgekocht door een consument voordat de producent er de hand op kon leggen en ook Spa was te laat.

Grootste afnemer tot nu toe is juridisch merkenbureau Shield Mark. `Wij zijn elke dag bezig met het beeldrecht van merken`, zegt partner Bas Kist die in 2002 tien doeken aanschafte en vorige week nog twaalf. Ten burele van Shield Mark heb je tegenwoordig een Stimorol-verdieping en een Kleenex-verdieping, `daar zitten toevallig veel vrouwelijke collega`s`.

Meer over