Fassbinders Petra von Kant gaat in rubber gekleed uit dansen

Het is zaterdagavond moeilijk kiezen in Nighttown, Rotterdam. Een knorrende maag hunkert naar de eerste verdieping, waar Italiaanse maaltijden worden geserveerd....

Van onze medewerker

Arne Leffring

ROTTERDAM

Aan de bar nog eens de programma-aankondiging gelezen: 'speciaal bedoeld voor mensen die uitgaan in het house-circuit of geïnteresseerd zijn in theater.' Het klinkt geruststellend, lichaam en geest zullen beide aan hun trekken komen. En met die rommelende maag komt het wel goed, het café biedt tot drie uur vannacht muffins, brownies en bagels.

Toch is het bij binnenkomst van de kleine discoruimte van Nighttown even wankelen. Felle lampen schijnen de toeschouwer recht in zijn gezicht. In sexy latex gehulde figuren staan verspreid over het podium, dat uit verschillende niveaus bestaat. Met de trapjes en leuningen moet het geheel de indruk van een discotheek wekken. Aarzelend schuifelt het publiek naar voren, enige afstand bewarend tot de acteurs die het eigen lichaam betasten en wulpse houdingen aannemen. Dan barst de oorverdovende house-dreun van dj Herbie los. We zijn op audiëntie bij Petra von Kant, koningin van de rubbermode. Zij speelt de hoofdrol in Petra von Kant, zoals regisseur Piet Hein zijn bewerking van Fassbinders Die bitteren Tränen der Petra von Kant kortweg noemt.

We treffen Petra von Kant (Ellen van Rossum) op het toppunt van haar macht, als haar rubberkleding furore maakt in de house-scene. Om de top te bereiken heeft de mode-ontwerpster haar man het huis uitgegooid en haar dochter naar een internaat gestuurd. De prijs die ze daarvoor betaald is een voor de hand liggende: ze wordt omringd door liefdeloze figuren. Haar moeder teert op haar geld en haar vriendin Sidonie is een kreng. Alleen assistent Marlene is haar trouw, jaar-in jaar-uit.

Maar Petra ziet dat niet en wordt hopeloos verliefd op de jonge Karin Thimm (Suzanne van Malde). Het wordt haar ondergang. Thimm laat haar uiteindelijk vallen als een baksteen. De materialistische nepwereld waarin Von Kant leeft, spat als een zeepbel uiteen. Scheldend en tierend wijst Von Kant de 'kleine teringhoer', haar geliefde, de deur.

Hoewel het verhaal prima te volgen is en de acteurs erg hun best doen helder te articuleren, hebben sommige toeschouwers moeite hun aandacht bij de voorstelling te houden. Een enkele argeloze bezoeker is pal naast een geluidsbox neergestreken - Petra von Kant is niet de enige die deze avond lijdt. De lang uitgesponnen dansfragmenten die de teksten onderbreken maken het publiek onrustig. Achterin wordt hardop commentaar gegeven en toiletbezoek kan kennelijk niet worden uitgesteld. Eén persoon gaat halverwege zelfs tegen de vlakte.

De voorstelling kan hem moeilijk te veel zijn geworden. Zo shockerend is Petra von Kant niet. Hooguit voor de moeder van Petra, die tot haar ontzetting ontdekt dat haar dochter de liefde bedrijft met de eigen sekse.

Als we na ruim een uur weer buiten staan overheerst het gevoel dat het allemaal wel wat heftiger had gekund (en niet door uitroepen als 'Hoera ik heb een kut'). Fassbinder dwong dat in zijn verfilming af door het drama tergend traag te ensceneren. Het andere uiterste had ook gemogen: pep en power.

De hippe vogels die zich in hetzelfde Nighttown opmaken voor uren house, weten hun saturday night fever wel te bevredigen. Daarvoor moet je deze zaterdag één deur eerder zijn.

Petra von Kant t/m 21 december in Nighttown Rotterdam.

Meer over