Omslag

Er zit muziek in de letters op het omslag van Hier rust Schönberger

Muziekboeken zoeken elkaars gezelschap.

Ontwerp Piet Gerards. Plantage; 2021. Beeld
Ontwerp Piet Gerards. Plantage; 2021.

Fileten heten ze in typografentaal, dashes in het Engels: sierlijnen die in het midden dikker zijn dan aan de uiteinden. Twee klassieke exemplaren staan op het omslag van Hier rust Schönberger, gebundelde ‘notities over muziek’ van de musicoloog en essayist Elmer Schönberger (de titel refereert aan een door de auteur gememoreerde naamgenoot, de 17de-eeuwse componist Huldericus S.).

Ontwerper Piet Gerards koos de ornamenten omdat ze hem herinnerden aan oude muziekuitgaven. ‘Ik dacht ze gezien te hebben op partituren van Monteverdi’s Orfeo, al heb ik dat niet meer kunnen achterhalen.’

In het eerste ontwerp was de titel geheel zwart gedrukt. ‘Dat was bij nader inzien iets te macaber’, zegt Gerards. ‘Het boek gaat tenslotte over muziek, en door letters in ‘Hier’ en ‘rust’ afwisselend blauw en zwart te maken, krijgt het iets beweeglijks.’

Oorspronkelijk was de titel ook anders. ‘Het zou oorspronkelijk Langzaam luisteren heten. Dat vond ik nogal detoneren met de titels van Schönbergers eerdere essaybundels, zoals De wellustige tandarts en De vrouw met de hamer. De titel komt uit mijn koker: Hier rust Schönberger heet het allereerste stuk in de bundel. Gelukkig was de auteur het ermee eens.’

De omslagletter is de Phosphate, een ontwerp uit 2010 van typograaf Ashley Muir en haar collega Steve Jackaman, dat teruggrijpt op het Phosphor-font van de Duitse letterontwerper Jakob Erbar uit de jaren twintig van de vorige eeuw. Op de flappen is de Nexus Sans gebruikt, het binnenwerk staat geheel in de Nexus Serif, beide letters van de Nederlandse typograaf Martin Majoor.

Ontwerp Charlotte Strick, Roald Triebels. Ambo; 2008. Beeld
Ontwerp Charlotte Strick, Roald Triebels. Ambo; 2008.

Dat het eindresultaat een drieluik oplevert met eerdere omslagontwerpen uit 2008 en 2016 is geen toeval, bekent Gerards: ‘De rest is lawaai van Alex Ross en Jacqueline Oskamps Een behoorlijk kabaal zijn twee van mijn favoriete muziekboeken.’

Ontwerp Studio Jan de Boer. Ambo Anthos; 2016. Beeld
Ontwerp Studio Jan de Boer. Ambo Anthos; 2016.

Elmer Schönberger: Hier rust Schönberger – Notities over muziek. Ontwerp Piet Gerards. Plantage; € 17,50.

Meer over