Er valt wel wat te lachen om GELUK

Grappige dialogen, maar het stuk is te weinig theatraal.

GELUK Beeld Ben van Duin
GELUKBeeld Ben van Duin

In de eerste helft van het toneelstuk GELUK, nieuw geschreven in opdracht van Theaterbureau Hummelinck Stuurman, valt het warmbloedige woord een paar keer: geluk. 'Ik wil alles wat jouw geluk uitmaakt', smacht Maarten tegen Vera in scène drie, als hun vrijpartijen maar geen zwangerschap opleveren en Vera zich afvraagt of Maarten onbewust misschien geen kind wilt. Later, na de komst van een zoontje via een zaaddonor, blijkt dit jongenslijfje Maarten intens gelukkig te maken, ook al voelt hij zich van zijn mannelijkheid beroofd: 'Dat joch is het grootste geluk van mijn leven.' Zelfs het kindergeschreeuw op het schoolplein roert hem - hij haalt er feilloos Thomas tussenuit, ook al draagt die niet zijn dna.

Alle geluk ten spijt, in de tweede helft komt het woord nauwelijks voor, tenzij met het voorvoegsel 'on-'. Vera (Renée Fokker), Maarten (Porgy Franssen) en zoon Thomas (Mark van Eeuwen) vinden zichzelf, uit elkaar gegroeid, terug als 'ongelukkige wezens die de wereld hun ongeluk verwijten'. Herkenbaar, natuurlijk, zo gaat dat in vastgelopen relaties. Wat begint als groot geluk ontaardt in afstand, onbegrip en verwijten. Waar het mis ging, is niet één, twee, drie te achterhalen. Toch proberen de drie personages dat wel in dit stuk, geschreven en geregisseerd door Ger Thijs. Ze springen makkelijk door de tijd. Van 2014 (de dood van Vera), naar 1974 (de eerste ontmoeting), via 1989 (de discussies over het inwijden van Thomas in het familiegeheim van voedstervader versus donor) en weer terug naar het nu - de crematie.

Thijs schreef grappige dialogen, die door Porgy Franssen met groot gevoel voor timing en komedie worden gebracht. Hij is op zijn best als hij nonchalant en manipulatief tegelijk mag zijn. Zijn Maarten is arrogant, brutaal en bot, maar toch ook sympathiek, romantisch en eenzaam. Ook Fokker komt regelmatig grappig uit de hoek, ook al voel je bij haar minder onderhuidse pijn en mis je soms de flair van een echte Vrouw van de Wereld (Vera klimt naar de top bij Ontwikkelingssamenwerking). Mark van Eeuwen heeft slechts een paar momenten als de afstandelijke Thomas, maar dan staat hij er wel, in dat eenvoudige decor van een moderne bank te midden van kledingrekken, kinderspeelgoed en Afrikaanse maskers. Toch is het stuk te weinig theatraal. Je wenst meer venijn in de woorden, tenslotte staan Vera en Maarten principieel anders in het leven. Iets meer 'Martha & George' kan GELUK gebruiken. Maar dat is inherent aan een nieuwe toneeltekst: de balans moet gezocht.

De prominente driezitter op toneel roept De Kus (2011) in herinnering, Thijs' succesvolle stuk, gespeeld door Huub Stapel en Carine Crutzen, dat cirkelde rond een houten picknickbank. Dat hoge niveau van ontroering en onthulling haalt GELUK niet. Maar er valt wel wat te lachen.

undefined

Meer over