ColumnMerlijn Kerkhof

Er blijft niks meer over van de klassieke muziek

x Beeld x
xBeeld x

Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Merlijn Kerkhof, Anna van Leeuwen of Herien Wensink stelling in de wereld van film, ­muziek, theater of beeldende kunst.

Soms heb ik te doen met de historici die zich later over de coronajaren moeten buigen. Bladeren ze door een krant uit 2020 of 2021, dan blijken de zaken twee kranten later weer helemaal anders te zijn. Ook in de cultuur verandert er nogal wat. Een festival dat niet doorgaat of wordt uitgesteld, is al lang geen nieuws meer. Een paar weken geleden stonden we nog stil bij het aanstaande dirigeerdebuut van Mirga Grazinyte-Tyla bij het Concertgebouworkest. Ze zou pas de achtste vrouwelijke dirigent sinds 1888 worden die dat orkest zou dirigeren. Ze moest afzeggen wegens ziekte. Nieuws, maar geen nieuws.

Wat ook de kolommen niet haalde: het Artemis Quartett is gestopt. Tijdelijk of niet, dat is nog even de vraag, maar het strijkkwartet ontbindt de huidige formatie. Nieuws? Nee, want welk ensemble is nog wel echt actief in deze tijd? Ja, want het is, of was, toch een van de beste strijkkwartetten ter wereld. Bovendien was de Nederlandse cellist Harriet Krijgh net toegetreden tot het kwartet en besteedden we vlak voor corona nog aandacht aan het Artemis: filmmaker Hester Overmars had juist een documentaire gemaakt met de titel The Neverending Quartet, over hoe de groep bezettingswisselingen en de dood van altviolist Friedemann Weigle te boven kwam. Het kwartet noemt als reden zwangerschapsverlof van de eerste violist, ziekte van een familielid en uiteraard de gevolgen van de pandemie.

Note to self: over een half jaar eens goed de balans opmaken en kijken wie er allemaal nog bestaan en wie niet.

Woensdagavond stuitte ik nog op wat klein klassiekemuziekleed. Een vriend stuurde me een Funda-link door. Mooi huis in Naarden, helaas net iets boven mijn budget (vraagprijs: 1,5 miljoen euro). Bij de eerste foto wist ik direct aan wie dit huis had toebehoord. De Zwitserse componist Frank Martin (1890-1974) woonde hier met zijn jongere Nederlandse vrouw, Maria Martin-Boeke, die in 2017 overleed op de respectabele leeftijd van 102 jaar. Sinds de dood van haar man leefde ze in dienst van zijn herinnering. Het huis, vol Zwitsers antiek, was een museum, waarin zijn asbakjes nog op precies dezelfde plek stonden en alleen de cd-speler van na 1974 was. Al vond ze museum een afschuwelijk woord. ‘Maar als ik verdwijn, moet dit blijven’, zei ze tegen mij.

De stichting die het huis beheerde, heeft de villa onder voorbehoud verkocht. Van de opbrengst wordt een fonds opgericht ter promotie van het werk van Martin, zegt een woordvoerder als ik bel. Er kwamen maar tien bezoekers per jaar, en is het dan verantwoord om 750 euro per maand uit te geven aan energie? Eens, dan is het een stuk zinniger als je een bijdrage kunt leveren aan de heropleving van meesterwerken zoals het oratorium Golgotha en de Petite symphonie concertante (een tripelconcert voor harp, klavecimbel en piano). Het huis is de komende maanden nog te bezichtigen.

Wat trouwens wel groot nieuws was deze week, was dat de componist Georg Friedrich Händel níét door de driftig ‘dekoloniserende’ Royal Academy of Music is gecanceld wegens beleggen in de Royal African Company, die aan slavenhandel deed. De muziek van die foute gast uit 1685 mag in Engeland dus nog gewoon worden gespeeld. Hallelujah!