Enkele cowboyhoeden en een snik

Op Blue Highways draait het niet om country, maar om americana. Urbaner, alternatiever. Naast de hotdogs en de bagels kun je er ook tapas en falafel eten....

Van onze medewerker Menno Pot

Huishoudelijke mededeling van uw spreekstalmeester in muziekcentrum Vredenburg, Jan Donkers: het optreden van de gezusters Kate en Anna McGarrigle moet helaas enkele uren worden uitgesteld. Een van de zussen was in Parijs bij familie op bezoek geweest, maar haar trein naar Utrecht kwam ter hoogte van Gent in botsing met een koe.

Geen geintje. Ze is inmiddels per auto onderweg naar Utrecht (een vriendelijke meneer bleek bereid haar te rijden). Daarna zullen de Canadese gezusters alsnog voor ons zingen, waaronder – zo mogen we aannemen – een aantal songs van hun nieuwe album La Vache Qui Pleure. Inderdaad: ‘de huilende koe’. Sommige dingen verzin je niet.

Dan maar eerst de Tom Russell Band. De veteraan kan er wel om lachen. ‘Een koe op de rails,’ roept Russell, ‘als dat geen country is, dan weet ik het niet meer!’ Kanttekening: op Blue Highways, het festival dat zaterdag zijn zesde editie beleefde, draait het niet om country maar om americana. Dat is iets anders. Sla het programmablad er maar op na: americana (de naam zelf bestaat nog niet zo lang) komt weliswaar voort uit country en folk, maar heeft een ‘duidelijk urbaner, alternatiever’ signatuur’. Het is ‘moderne rockmuziek, die altijd in beweging is’.

Zo is het. Kijk maar eens rond in het gezellig volle muziekcentrum: twee, drie cowboyhoeden misschien. Wel veel grijze haren, maar zelfs dat lijkt elk jaar minder te worden: het aantal jongeren neemt toe, zowel in de zaal als op de podia. De eettentjes verkopen zowel traditionele Amerikaanse snacks als hotdogs en bagels, maar ook tapas, plankjes Franse kaas en broodjes falafel.

Tom Russell is americana-representant bij uitstek: veel country, maar ook ritmes uit de Tex-Mex, jazz en rock-’n-roll, en teksten die niet alleen persoonlijke anekdotes zijn, maar ook maatschappelijke en politieke beschouwingen. Zoals bijna alle artiesten signeerde hij na afloop van zijn optreden cd’s: ‘Ik zet mijn krabbel waar u hem maar hebben wilt, maar het liefst op cd’s of vrouwenborsten.’

Niet alleen singer/songwriters met een dienstbare begeleidingsband kunnen americana zijn, maar ook echte alternatieve gitaarbandjes. Neem Two Cow Garage, een groep in de dampende traditie van Slobberbone, of het heropgerichte Son Volt van Jay Farrar, een van de twee uitstekende indiebands die we overhielden aan het verscheiden van het legendarische Uncle Tupelo (de andere is het nog betere Wilco).

De gezusters McGarrigle doen niet zo heel veel concerten, en dat hoor je ook wel (soms raken ze elkaar vocaal of instrumentaal even kwijt), maar een hoogtepunt waren de McGarrigles niettemin, vanwege hun prachtige samenzang, maar ook hun vermakelijke gekeuvel, zoals alleen zussen dat kunnen.

Kelly Willis lijkt niet op haar plaats. Geweldige stem en ‘lovely’ om te zien (dat mág je niet alleen zeggen over americana-vrouwen, het móet zelfs), maar laten we zeggen dat het ‘Shania Twain-gehalte’ bij Willis wat te hoog ligt.

Het moet, bij voorkeur, iets echter en rauwer. Zoals bij Lori McKenna, een frêle meisje uit Massachusetts, het haar ravenzwarte haar in twee korte staartjes, dat in de kleine zaal misschien wel het hoogtepunt van Blue Highways 2006 verzorgt. Ze is pas 35 jaar (en ziet er nog aanzienlijk jonger uit) en veroorzaakt een verbaasd, bewonderend geroezemoes door terloops te melden dat ze vorig jaar bevallen is van haar vijfde kind. Ze is huisvrouw, haar man loodgieter. ‘En nu mag ik in Holland zingen. Ben ik een gelukkige huisvrouw of niet?’

Hemelbestormend mooi zijn haar kleine schetsjes van ‘smalltown America’. Als ze het schitterende Hardly Speaking A Word opdraagt aan Brian, haar oudste van zestien (’ik ben nog nooit zo ver van hem vandaan geweest als nu’) zijn daar plotseling de twee essentiële ingrediënten die nog ontbraken in Utrecht: een brok in de keel en een opwellende traan in de ooghoek. Ook dat hoort bij de americana.

Meer over