DagboekJoost Frederik Tor

Eeno, tweeo, drieo: matroos krijgt zeemansgraf

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

‘Stormachtige zee’, 17de eeuw. Uit de collectie van het Geschiedenis- en kunstmuseum van Serpoechov, Rusland.  Beeld Heritage Images/Getty Images
‘Stormachtige zee’, 17de eeuw. Uit de collectie van het Geschiedenis- en kunstmuseum van Serpoechov, Rusland.Beeld Heritage Images/Getty Images

Middellandse Zee, 29 juni 1785

Woensdag den 29ste bevonden wy ons volgens d’opgave van den stuurman op circa 51½ myl van ’t eiland Sapienza. Het was dien dag zeer schoon weer, en een kleyn koeltie uit ’t z.w. geleyde ons.

De capteyn verraste ons dierhalven op de namiddag met een trommelslag die ’t alarm beteekende, en eensklaps was al ’t volk van ’t schip in beweeging, en een ieder van hen in de wapenen.

De manoeuvre wierd van den trommelslag gedaan, als of ’t schip door ’t zien aankomen van den vyand stond geattaqueert te worden en ook geattaqueert wierd. De defensie dan geschiedde. Een ieder had zyn post, en de exercitien wierden met zo veel yver en ambitie gedaan als of ’t wezenlyk ernst was.

Ras hadden wy dierhalven een klaar denkbeeld hoe nodig de kunde en orde op een schip is.

Donderdag den 30 was d’eerste tyding des morgens dat er een doode aan boord was. Een van ’t scheepsvolk was dien nagt zeer schielyk overleeden, men vond hem liggen in een hoek van ’t schip.

Den zelfden dag wierd hy reeds onzigtbaar gemaakt, en dat geschiedde met zeer weinig ceremonie. Eenige matroozen, de mutzen af, zette het lyk op een plank die voor af met smeer bestreeken is, en onder het zeggen van Eeno, tweeo, drieo en in Gods naam werpt men het dadelyk daar op van boven needer in de zee.

Joost Frederik Tor, secretaris van ambassadeur Van Dedem in het ­Osmaanse Rijk. Ingekort fragment uit Per koets naar ­Constantinopel. ­Walburgpers, 1998.

Meer over