Een zelfportret van losse lichaamsdelen

Jeroen de Leijer, de schepper van ‘Eefje Wentelteefje’, wilde zijn jongste tentoonstelling vooral niet ‘te leuk’ maken...

Tilburg ‘Vijfenvijftig Plus’, zo heet de wandelvereniging die in het Tilburgse cultuurhuis De NWE Vorst is neergestreken om rondgeleid te worden langs de veertien staties die stripmaker Jeroen de Leijer en voormalig stadsdichter Nick J. Swarth er hebben aangebracht.

De bejaarde wandelaars zien Jezus met een doornenkroon van rode neonbuizen, zittend aan een bar. Ze zien een gezeefdrukte Christus met sneakers en zonnebril. Een vergeten Zoon van God op het strand, gefiguurzaagd. Een tegeltableau met de Verlosser die zucht onder zijn kruis, waarop geschreven staat: ‘Hier had uw advertentie kunnen staan’.

We bevinden ons in het katholieke zuiden, maar niemand is geschokt. Toch vond de gemeente Tilburg dat deze hedendaagse staties kwetsend konden zijn voor bepaalde groeperingen, waarop besloten werd dat ze alleen binnen, in de ‘semi-openbare’ ruimte van De NWE Vorst, getoond mochten worden. Tien jaar lang, dat dan weer wel.

Je mag dit besluit beschouwen als een eerbetoon aan de ras-Tilburger Jeroen de Leijer, die bekendheid kreeg met zijn stripfiguur ‘Eefje Wentelteefje’. Zij verscheen niet alleen in landelijke dagbladen, maar trad ook op in poppenshows en televisieprogramma’s en leent haar lijfje aan diverse vormen van merchandising. De Leijer tekende strips bij het populaire programma Radio Bergeijk, waarin presentatoren Peer van Eersel en Toon Spoorenberg de wereld van de lokale omroep belachelijk maakten, en hij schiep het kleurrijke karakter Muisje Pierieliepiepielo.

Deze satiricus exposeert nu vrij werk in Luycks Gallery in Tilburg, op een steenworp afstand van De NWE Vorst. ‘Ik geloof niet in strips aan de muur’, zegt De Leijer, die er daarom balpentekeningen heeft opgehangen, etsen, collages, schilderijen en enkele objecten. Hij noemt het geheel ‘een zelfportret in lichaamsdelen, een monument voor mezelf’.

Dat van die lichaamsdelen nam hij letterlijk, zodat het een tentoonstelling is geworden met losse handen, stukken been en uitgeknipte hoofden, waaraan getrokken wordt door hijskranen om ze tot standbeelden in de geest van Stalin, Kim il Sung en Saddam Hussein te verheffen, maar in elke tekening is de uitkomst ongewis: wordt hier iets opgebouwd of afgebroken?

De tentoonstelling mocht ‘niet te leuk’ worden, verklaart de tekenaar, die er niettemin de titel U wordt blijer met een De Leijer aan gaf. Ook in deze toch weer satirische tentoonstelling blijft hij een echte Tilburger. Uit de stukken been die hij heeft getekend zie je kleine laatjes schuiven die doen denken aan de vrouwen-met-laden van Salvador Dalí.

Maar als je de galerie verlaat en weer buiten staat, zie je woontoren ‘De Stadsheer’ boven de daken uitsteken, en karakteristiek aan dat gebouw zijn de geprononceerde balkons.

Van 9 tot en met 12 september wordt in Tilburg een festival van het absurde gehouden, ‘Grublit’, waarin ook de werken van De Leijer zijn opgenomen. Zijn galeriehoudster Ingrid Luycks schreef er een boekje bij dat Tilburg Absurdistan? heet. Ze probeert een verklaring te vinden voor het feit dat deze Brabantse stad zoveel absurdisten heeft voortgebracht.

‘Het is een hardnekkig misverstand te menen dat het absurde altijd grappig of lollig zou zijn, zo ongeveer hetzelfde als humor’, schrijft ze.

Op één van Jeroen de Leijers etsen is een mannelijk lid met scrotum afgebeeld, opgesloten achter tralies, in een donkere kerker. Solitude heet het werk. Absurd misschien, maar niet lollig.

Meer over