EEN VRIJPLAATS VOOR DWARSLIGGERS

Nu deze week alweer een kunstprogramma op televisie wordt opgeofferd aan de politiek van kijkcijfers, dromen vijf kunstredacteuren van de Volkskrant hardop over hun ideale vorm van kunst op tv....

Picabia is nog niet geboren, of de dood heeft zich al gemeld. De makersvan het nieuwe kunstprogramma van de VPRO krijgen tien weken de tijd eeneigen stijl te definiëren, een visie te ontwikkelen, en een publiek aanzich te binden. Lukt dat niet - en die kans is door de bizarre eis nogalgroot -, dan volgt een onvrijwillige euthanasie. Zoals eerder dit jaar ookal R.A.M werd afgemaakt, en deze week De Besprekers een dodelijke injectiewacht.

Ook de VPRO, de omroep die op eigenzinnigheid is gebouwd, zit in de tangvan het marktdenken. Er moet gescoord worden, luidt de opdracht van de Raadvan Bestuur van de Publieke Omroep, die in een nieuw toekomstplan dekijkcijfers en de daaraan gekoppelde reclame-inkomsten heilig verklaart.Wie op de televisie iets wil, dient eerst zijn doelgroep in kaart tebrengen. De ideeën en uitgangspunten moeten aan die doelgroep wordenaangepast.

De publieke omroep is per slot van rekening van iedereen en vooriedereen.

Dit primaat van de economie is fnuikend voor de makers van creatieve,kunstzinnige en kunstgezinde programma's. Voor hen gloort een toekomstwaarin zij zelfs aan de randen van de nacht niet meer worden getolereerd,simpelweg omdat hun programma's het kijkcijfergemiddelde omlaag halen.

André Rieu en Jan Smit - die kunnen. Maar Marlene Dumas, Alex vanWarmerdam of Jan Siebelink? Vergeet het maar. Te onbekend voor Hilversum.Te gevaarlijk ook - straks klinkt nog het verwijt dat ze daar op hetMediapark elitair bezig zijn.

Waar het beleid door cijfers wordt bepaald, delven de dromers, defantasten en de dwarsliggers als eersten het onderspit. Wie zegt dat hetóók een kerntaak van een gesubsidieerde omroep is om programma's te makendie door de marktwerking buiten de boot vallen, wordt bekeken alsof hijmelaats is. Kunst? Alleen omdat het moet.

In de week waarin alweer een cultureel programma - De Besprekers, netde embryonale fase ontgroeid - naar het kerkhof wordt afgevoerd, waarinbekend werd dat de kunstdocumentaires van Close Up (AVRO) en Het Uur vande Wolf (NPS) na de zomer hun zendtijd moeten delen, en waarin Kees vanTwist (ex-AVRO) en Ad 's-Gravesande (ex-AVRO) een nieuwe Omroep voor Kunsten Cultuur oprichtten, benoemen specialisten van de Volkskrant hun ideeënover kunst op televisie. Dat doen zij in de overtuiging dat kunst net zobij de maatschappij hoort als de 1000 meter van Marianne Timmer. Een grootvoordeel hadden ze wel: hun opvattingen staan los van kijkcijfer-eisen enomroeppolitiek. Een ander groot voordeel: er hoeft niet over tien weken teworden afgerekend.

Meer over